Meer dan 500 jaar lang hebben zeevaarders gezocht naar een ijsvrije route langs de Arctische eilanden van noord-Canada. Veel ontdekkingsreizigers zijn gestorven toen ze zochten naar een noordwest passage die de Atlantische Oceaan en de Grote Oceaan met elkaar verbindt. Maar nu is het ijs rond de Noordpool in snel tempo aan het krimpen. ESA’s satelliet Envisat heeft nieuwe radarbeelden gemaakt. Die laten zien dat het zeeijs in het Noordpoolgebied op zijn dunst is sinds de satellietmetingen bijna dertig jaar geleden zijn begonnen. Het gevolg is dat de ooit onbegaanbare noordwestpassage tijdelijk open ligt.
De laag poolijs wordt dikker als het op het noordelijk halfrond winter is en dunner als het op het noordelijk halfrond zomer is. Maar de snelheid waarmee het ijs in de zomer dunner wordt, neemt toe. Envisat maakte begin september een mozaïekkaart van bijna 200 beelden. Daarop zie je dat de noordwestpassage helemaal bevaarbaar was. En de noordoostpassage langs de kust van Siberië was nog maar voor een deel geblokkeerd.

De Deense wetenschapper Leif Toudal Pedersen verklaarde: “Wij hebben gezien dat het met ijs bedekte gebied is gedaald tot slechts ongeveer 3 miljoen vierkante kilometer, wat ongeveer 1 miljoen vierkante kilometer minder is dan in 2005 en 2006. De afgelopen tien jaar is de ijsbedekking gemiddeld met ongeveer 100.000 vierkante kilometer per jaar afgenomen; een afname van 1 miljoen vierkante kilometer in slechts één jaar is dan ook extreem.”