Według najnowszych badań przeprowadzonych przez ESA trzęsienie ziemi na Sumatrze, które miało miejsce 26 grudnia 2004 r., nie tylko spustoszyło ogromny obszar, ale także nieznacznie zmieniło grawitację tego obszaru.
Kiedy podczas trzęsienia ziemi dno Oceanu Indyjskiego przesunęło się wzdłuż linii uskoku o długości 1000 km, powstała półka o wysokości 6 metrów. To ogromne przemieszczenie skał natychmiastowo zmieniło lokalną grawitację.
Nie jest to niczym niezwykłym. Mapy sporządzone na podstawie danych satelitarnych pokazują, że siła grawitacji różni się w zależności od miejsca. Jedną z przyczyn tego zjawiska jest obrót Ziemi. Gdy planeta się obraca, w okolicy równika tworzy się wybrzuszenie. Ponieważ Ziemia jest o 42 km szersza w okolicy równika, siła grawitacji jest tam słabsza niż na biegunach.
Wpływ na to mają również wysokie góry, głębokie rowy oceaniczne oraz różne rodzaje skał znajdujących się we wnętrzu Ziemi. Nawet pływy, prądy oceaniczne i topnienie pokrywy lodowej powodują wahania wartości przyspieszenia grawitacyjnego.
Obecnie takie niewielkie zmiany grawitacji są trudne do zmierzenia, ale sytuacja ta ulegnie zmianie wraz z przyszłorocznym wystrzeleniem satelity GOCE (Gravity Field and Ocean Circulation Explorer) należącego do ESA.
Ten czuły statek kosmiczny będzie bardzo szczegółowo badał grawitację. Przelatując nad obszarami o silniejszym i słabszym przyciąganiu grawitacyjnym, statek będzie podskakiwał w górę i w dół, a jego przyrządy będą rejestrować zmiany pola grawitacyjnego wzdłuż jego trasy.
Dzięki temu naukowcy będą mogli zmierzyć, jaka ilość materiału ulega przemieszczeniu – czy to nagle, na przykład podczas trzęsienia ziemi, czy też stopniowo, jak w przypadku topniejącej pokrywy lodowej. Dane te pomogą nawet w wykryciu zmian w cyrkulacji oceanicznej związanych ze zmianami klimatu.
