Σύμφωνα με μια νέα μελέτη της ESA, ο σεισμός της Σουμάτρας στις 26 Δεκεμβρίου 2004 όχι μόνο κατέστρεψε μια τεράστια περιοχή, αλλά και μεταβλήθηκε ελαφρώς η βαρύτητα της περιοχής αυτής.
Όταν, κατά τη διάρκεια του σεισμού, ο πυθμένας του Ινδικού Ωκεανού μετατοπίστηκε κατά μήκος μιας γραμμής ρήξης 1000 χλμ., δημιουργήθηκε ένα εξόγκωμα ύψους 6 μέτρων. Αυτή η τεράστια μετατόπιση του βράχου άλλαξε αμέσως την τοπική βαρύτητα.
Αυτό δεν είναι ασυνήθιστο. Χάρτες που έχουν δημιουργηθεί με βάση δορυφορικά δεδομένα δείχνουν ότι η βαρυτική έλξη ποικίλλει από τόπο σε τόπο. Ένας από τους λόγους για αυτό είναι η περιστροφή της Γης. Καθώς ο πλανήτης περιστρέφεται, δημιουργείται μια διόγκωση προς τα έξω στον ισημερινό. Δεδομένου ότι η Γη είναι 42 χλμ. ευρύτερη στον ισημερινό, η βαρυτική δύναμη είναι εκεί ασθενέστερη από ό,τι στους πόλους.
Τα ψηλά βουνά, οι βαθιές ωκεάνιες τάφροι και οι διάφοροι τύποι πετρωμάτων στο εσωτερικό της Γης επηρεάζουν επίσης τη βαρύτητα. Ακόμη και οι παλίρροιες, τα ωκεάνια ρεύματα και η τήξη των παγετώνων προκαλούν διακυμάνσεις στην τιμή της βαρύτητας.
Προς το παρόν, τέτοιες μικρές μεταβολές της βαρύτητας είναι δύσκολο να μετρηθούν, αλλά αυτό θα αλλάξει με την εκτόξευση, το επόμενο έτος, του δορυφόρου Gravity Field and Ocean Circulation Explorer (GOCE) της ESA.
Το ευαίσθητο διαστημικό σκάφος θα μελετήσει τη βαρύτητα με μεγάλη λεπτομέρεια. Καθώς θα διέρχεται από περιοχές με ισχυρότερη και ασθενέστερη βαρυτική έλξη, το διαστημικό σκάφος θα αναπηδά πάνω-κάτω και τα όργανά του θα καταγράφουν τις μεταβολές του βαρυτικού πεδίου κατά μήκος της τροχιάς του.
Αυτό θα επιτρέψει στους επιστήμονες να μετρήσουν την ποσότητα της ύλης που μετακινείται, είτε ξαφνικά, όπως σε περίπτωση σεισμού, είτε σταδιακά, όπως στην περίπτωση της τήξης ενός παγετώνα. Τα δεδομένα θα συμβάλουν μάλιστα στην αποκάλυψη μεταβολών στην κυκλοφορία των ωκεανών που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή.
