ESA dla dzieci

Naukowcy odkryli saunę poza Układem Słonecznym

Transiting exoplanet HD 189733b
Transiting exoplanet HD 189733b
Wyświetl obraz

Obcy przelatujący obok Ziemi z pewnością nie mógłby nie zauważyć, że nasza błękitna planeta jest w większości pokryta oceanami. Jednak Ziemia jest jedyną planetą pokrytą wodą w naszym Układzie Słonecznym. Ponieważ planety z wodą wydają się być dość rzadkie, nie dziwi fakt, że naukowcy są podekscytowani pierwszym odkryciem atmosfery bogatej w wodę na planecie krążącej wokół odległej gwiazdy.

Znanych jest ponad 200 takich ‘pozaziemskich’ planet, ale tylko nieliczne z nich udało się sfotografować lub bezpośrednio zaobserwować. Na szczęście niektóre z tych ‘niewidzialnych’ planet można wykryć, gdy przechodzą przed tłem swoich gwiazd. W ten sposób w 2005 roku odkryto gazowego giganta znanego jako HD 189733b. Ten świat podobny do Jowisza spowodował nieznaczne przyciemnienie światła pochodzącego od swojej gwiazdy macierzystej.

Transiting exoplanet HD 189733b, in the infrared
Egzoplaneta HD 189733b w fazie tranzytu, w podczerwieni

Od tamtej pory europejscy i amerykańscy naukowcy przeprowadzili dalsze badania planety HD 189733b. Korzystając z kosmicznego teleskopu Spitzer należącego do NASA, zmierzyli promieniowanie podczerwone pochodzące od gwiazdy. Gdy planeta powoli przemieszczała się przed tarczą gwiazdy, jej zewnętrzna atmosfera blokowała jedną długość fali światła w większym stopniu niż pozostałe. Jedynym wyjaśnieniem tego wzorca przyciemnienia jest obecność pary wodnej w atmosferze planety.

Niestety, ta gigantyczna planeta nie posiada skalistej powierzchni, na której mogłyby powstać oceany. Ponadto krąży ona niezwykle blisko swojej gwiazdy. Temperatura w jej atmosferze przekracza 700 °C, co sprawia, że jest tam zdecydowanie zbyt gorąco, by mogły padać deszcze. Na parującej planecie HD 189733b prawie na pewno nie ma życia. Wyniki te budzą jednak nadzieję na odkrycie w niedalekiej przyszłości planet podobnych do Ziemi, na których występuje woda.