15 lat temu wystrzelono misję „Mars Express” agencji ESA, której celem było zbadanie Czerwonej Planety! Aby uczcić tę rocznicę, opublikowano niesamowite nowe zdjęcie Marsa. To oszałamiające zdjęcie przedstawia rozległy region na Marsie zwany Tharsis, który jest jednym z najciekawszych miejsc na całej powierzchni planety. W Tharsis znajdują się gigantyczne wulkany, rozległe kaniony i popękana powierzchnia.
Czy widzisz tę delikatną niebieską mgiełkę u góry zdjęcia? To górna krawędź horyzontu planety. Ciemne plamy w lewym górnym rogu to część Valles Marineris, największego kanionu w Układzie Słonecznym. Nieco niżej widać pęknięcia na powierzchni, zwane Noctis Labyrinthus. A co z tymi dwoma ciemnymi okręgami? To w rzeczywistości wygasłe wulkany o nazwach Ascraeus Mons i Pavonis Mons. Każdy z nich ma ponad 20 km wysokości! Na dole zdjęcia widać północną czapę lodową Marsa. (Zdjęcie jest ustawione pod takim kątem, że północ znajduje się w lewym dolnym rogu).
Tharsis zajmuje mniej więcej jedną czwartą powierzchni Marsa i znajduje się pomiędzy południowymi wyżynami a północnymi nizinami tej planety. Większość tego obszaru ma wysokość od 2 do 10 km – jest to wyższy teren niż większość innych obszarów na Marsie. Prawdopodobnie powstał on dawno temu, gdy stopiona skała, zwana magmą, znajdująca się pod powierzchnią ziemi, napęcznieła i wybuchła, tworząc ukształtowanie terenu, które obserwujemy obecnie.
Sonda Mars Express z pewnością osiągnęła wiele w ciągu ostatnich 15 lat. Badała ogromne wulkany, kaniony, czapy polarne, starożytne kratery uderzeniowe oraz sporządziła mapy zasobów wodnych, wulkanizmu i minerałów. Dostarczyła nawet dane, dzięki którym powstały tysiące trójwymiarowych obrazów powierzchni planety!
Wszystkie odkrycia dokonane przez sondę Mars Express pomogły nam lepiej zrozumieć Czerwoną Planetę. Wiemy już, że kiedyś panowały na niej cieplejsze i bardziej wilgotne warunki – takie, które mogły sprzyjać rozwojowi życia. Przyszłe misje na Marsa będą opierać się na wynikach badań sondy Mars Express. Łazik ExoMars należący do ESA, którego start zaplanowano na rok 2020, będzie poszukiwał śladów dawnego życia.
Chociaż sonda „Mars Express” jest już dość stara, ostatnie aktualizacje oprogramowania tchnęły w nią nowe życie. Istnieje nadzieja, że będzie mogła działać aż do połowy lat 20. XXI wieku. Być może czeka ją jeszcze więcej odkryć!
Ciekawostka: Sonda „Mars Express” zbadała nawet dwa księżyce Czerwonej Planety – Fobosa i Deimosa!
