Στις 14 Μαΐου 2009, δύο από τα πιο ευαίσθητα διαστημικά παρατηρητήρια που έχουν κατασκευαστεί ποτέ εκτοξεύθηκαν από το Κουρού στη Γαλλική Γουιάνα. Επί του ευρωπαϊκού πυραύλου Ariane 5 βρίσκονταν το Herschel, το ισχυρότερο διαστημικό τηλεσκόπιο ανίχνευσης θερμότητας στον κόσμο, και το Planck, το οποίο σχεδιάστηκε για να μελετήσει την αμυδρή ακτινοβολία που γέμιζε το Σύμπαν αμέσως μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.
Όλα στο Διαστημικό Παρατηρητήριο «Herschel» της ESA ήταν τεράστια. Ο δορυφόρος είχε ύψος περίπου 7 μέτρα και πλάτος 4,3 μέτρα, με μάζα 3,25 τόνους. Το τηλεσκόπιό του διέθετε έναν κύριο καθρέφτη διαμέτρου 3,5 μέτρων, τον μεγαλύτερο που έχει κατασκευαστεί ποτέ για επιστημονικό διαστημικό σκάφος.
Το παρατηρητήριο πήρε το όνομά του από έναν άλλο γίγαντα της επιστήμης, τον Γερμανό ερασιτέχνη αστρονόμο και μουσικό Γουίλιαμ Χέρσελ, ο οποίος ανακάλυψε τον πλανήτη Ουρανό το 1781. 19 χρόνια αργότερα, ανακάλυψε επίσης μια μορφή αόρατου φωτός που οι επιστήμονες ονομάζουν “υπέρυθρη ακτινοβολία”. Συχνά την αποκαλούμε απλώς “θερμότητα”.
Το παρατηρητήριο Herschel τοποθετήθηκε σε μια ειδική τροχιά σε απόσταση 1,5 εκατομμυρίων χιλιομέτρων, αρκετά μακριά ώστε να αποφευχθούν προβλήματα που προκαλούνται από τη θερμότητα της Γης, η οποία παρεμβαίνει στις παρατηρήσεις. Τα τρία όργανα του ψύχονταν με υγρό ήλιο, έτσι ώστε η θερμοκρασία τους να είναι κοντά στο απόλυτο μηδέν (-273 °C).
Το Herschel χρησιμοποιήθηκε για τη μελέτη του ‘κρύου’ Σύμπαντος. Τα ‘μάτια’ του, με εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία, μπόρεσαν να διαπεράσουν τα νέφη σκόνης για να μελετήσουν περιοχές αστρικής γέννησης και γαλαξιακά κέντρα, καθώς και να εντοπίσουν κρυμμένα άστρα και πλανήτες. Μπόρεσε επίσης να εντοπίσει μακρινούς γαλαξίες, ρίχνοντας νέο φως στον τρόπο με τον οποίο σχηματίστηκαν, δισεκατομμύρια χρόνια πριν.
Η πρωτοποριακή επιστημονική αποστολή του Herschel ολοκληρώθηκε στις 29 Απριλίου 2013, όταν εξαντλήθηκε το απόθεμα του ψυκτικού μέσου ηλίου. Ωστόσο, ο δορυφόρος συνέχισε να χρησιμοποιείται για δοκιμές σε τροχιά μέχρι την αποστολή της τελικής εντολής τερματισμού της λειτουργίας του, στις 17 Ιουνίου.
