ESA dla dzieci

Pas Kuipera

The Kuiper Belt
Wyświetl obraz

Nowoczesne teleskopy pozwoliły odkryć setki lodowych obiektów poza orbitą Neptuna, w obszarze znanym jako Pas Kuipera. Nazwa tego pasa pochodzi od Gerarda Kuipera, astronoma pochodzenia holenderskiego, który w 1951 roku wysunął hipotezę, że niektóre komety mogą pochodzić właśnie z tego obszaru.

Pierwszy obiekt z pasa Kuipera odkryto w 1992 roku, co potwierdziło słuszność teorii Kuipera. Ich wykrywanie jest trudne, ponieważ są one bardzo słabo widoczne i poruszają się niezwykle powoli. Obiekty te potrzebują setek lat, aby wykonać jeden obieg wokół Słońca.

Obiekty te są prawdopodobnie pozostałościami po okresie formowania się planet. Zostały one wyrzucone do tego odległego, zewnętrznego obszaru w wyniku oddziaływań z planetami olbrzymami.

Większość obiektów jest niewielka, zazwyczaj ma średnicę od 10 do 50 km. Do niedawna Pluton był największym z nich, choć kilka innych obiektów było niemal równie dużych.

Eris
Eris

Następnie, w 2005 roku, odkryto jeszcze większy obiekt. Znany jako 2003 UB313, naukowcy nadali mu przydomek “Xena” (na cześć wojowniczej księżniczki z popularnego serialu telewizyjnego), dopóki nie nadali mu właściwej nazwy – Eris.

W momencie odkrycia Eris znajdowała się w odległości od Słońca dwukrotnie większej niż Pluton (97 odległości Słońce–Ziemia). To sprawiło, że stała się najodleglejszym obiektem, jaki dotychczas zaobserwowano w Układzie Słonecznym. Jej orbita jest również nachylona pod kątem 44 stopni, więc porusza się znacznie powyżej i poniżej torów ruchu pozostałych planet. Stwierdzono również, że posiada księżyc o nazwie Dysnomia.

Nie wszyscy zgadzają się, że Pluton i Eris należy uznać za dziewiątą i dziesiątą planetę Układu Słonecznego. W 2006 roku Międzynarodowa Unia Astronomiczna zaklasyfikowała je jako ‘planety karłowate’.