ESA dla dzieci

Rekordowy spadek stężenia ozonu nad biegunem południowym

2006 ozone hole
Dziura ozonowa z 2006 roku
Wyświetl obraz

Od 1985 roku naukowcy obserwują dziurę w warstwie ozonowej, znajdującą się wysoko nad Antarktyką. Miano nadzieję, że dziura ozonowa będzie się stopniowo zmniejszać, jednak najnowsze dane z satelity Envisat należącego do ESA wskazują na największy odnotowany dotychczas spadek stężenia ozonu.

Pomiary przeprowadzone 2 października wykazały spadek o 40 milionów ton, co pobiło poprzedni rekord z 2000 roku. Ponadto tegoroczna dziura ozonowa zajmuje powierzchnię 28 milionów km², czyli jest niemal tak duża jak ta z 2000 roku. Głębokość dziury ozonowej również dorównuje poprzednim wartościom rekordowym.

“Tak znaczna utrata ozonu wymaga bardzo niskich temperatur w stratosferze w połączeniu z promieniowaniem słonecznym” – powiedział Claus Zehner, naukowiec z ESA. “Tegoroczną ekstremalną utratę ozonu można wyjaśnić temperaturami nad Antarktyką sięgającymi około minus 92 stopni Celsjusza – najniższymi odnotowanymi w tym regionie od 1979 roku”.”

Ozone loss over the South Pole
Zmniejszenie warstwy ozonowej nad biegunem południowym

Ozon jest rodzajem gazowego tlenu. Tworzy warstwę na wysokości 25–40 km nad Ziemią, w obszarze zwanym stratosferą. Warstwa ozonowa odgrywa ważną rolę, ponieważ blokuje szkodliwe promieniowanie ultrafioletowe pochodzące ze Słońca. Promieniowanie to zwiększa ryzyko zachorowania na raka skóry i zaćmę oraz ma negatywny wpływ na życie morskie.

Zmniejszanie się warstwy ozonowej jest spowodowane przez zanieczyszczenia pochodzenia antropogenicznego, takie jak chlor, które utrzymują się w atmosferze przez wiele lat. Gdy nadchodzi wiosna polarna, promieniowanie słoneczne uwalnia chlor uwięziony w chmurach na dużych wysokościach. Chlor ten następnie szybko niszczy ozon.

Dziura ta utrzymuje się zazwyczaj do listopada lub grudnia, kiedy to ubogie w ozon powietrze nad Antarktyką zaczyna mieszać się z bogatym w ozon powietrzem z zewnątrz.