Jak wiadomo, samochód zwykle zwalnia podczas wjeżdżania pod górę i przyspiesza podczas zjazdu. Można powiedzieć, że samochód korzysta z ‘pomocy grawitacji’, ponieważ grawitacja Ziemi pomaga mu zwolnić lub przyspieszyć. W ten sam sposób statek kosmiczny może uzyskać darmowy transport, bez zużywania cennego paliwa.
Wspomaganie grawitacyjne ma miejsce, gdy statek kosmiczny przelatuje obok planety lub dużego księżyca. Dzięki temu grawitacja planety oddziałuje na statek kosmiczny i zmienia jego orbitę.
Czasami statek kosmiczny przyspiesza, a czasami zwalnia – w zależności od tego, czy mija planetę od tyłu, czy od przodu. Manewr grawitacyjny zmienia również kierunek, w którym porusza się statek kosmiczny.
Jedno z najbardziej niesamowitych manewrów wykorzystania grawitacji miało miejsce podczas misji „Ulysses” prowadzonej przez ESA. Przelatując nad północnym biegunem Jowisza, sonda „Ulysses” została wyrzucona na orbitę, która zaprowadziła ją nad bieguny Słońca.
W ramach misji Cassini-Huygens wykorzystano cztery manewry grawitacyjne (jeden z udziałem Ziemi, dwa z udziałem Wenus i jeden z udziałem Jowisza) podczas podróży na Saturna.
Grawitacja odegrała również rolę w misji SMART-1 prowadzonej przez ESA. Po 14 miesiącach oddalania się od Ziemi po spirali statek kosmiczny zaczął odczuwać siły przyciągania Księżyca. W listopadzie 2004 roku SMART-1 został przyciągnięty przez grawitację Księżyca i wszedł na orbitę wokół niego.
