ESA dla dzieci

Zagubiony w kosmosie!

Cognition experiment during parabolic flight
Eksperyment kognitywny podczas lotu parabolicznego
Wyświetl obraz

Nasze mózgi to niesamowite, złożone narządy. Miliony lat ewolucji uczyniły z nich mistrzów wielozadaniowości, pozwalając nam wykonywać różne czynności jednocześnie. Załóżmy, że idziesz na spacer i jednocześnie postanawiasz wysłać znajomemu SMS-a. Brzmi to prosto, ale twój mózg musi kontrolować ciało, abyś mógł iść; wiedzieć, gdzie się znajdujesz; zapobiegać upadkom; obsługiwać telefon; napisać wiadomość; i robić wiele innych rzeczy!

Jednym z powodów, dla których nasze mózgi tak dobrze radzą sobie z wielozadaniowością, jest to, że wykorzystują one części naszego ciała, zwane łącznie układem przedsionkowym. Jest to cały zestaw zmysłów i narządów, które pomagają nam wykonywać złożone zadania – takie jak chodzenie i pisanie SMS-ów! Na przykład nasze ucho wewnętrzne jest częścią układu przedsionkowego. Przekazuje ono do mózgu informacje, które pomagają nam utrzymać równowagę i kontrolować nasze ciała, dzięki czemu nie kręci nam się w głowie i nie upadamy. Okazało się jednak, że stan nieważkości w przestrzeni kosmicznej dezorientuje nasz układ przedsionkowy!

Find your way in weightlessness
Zorientuj się w stanie nieważkości

Grupa wolontariuszy odbyła lot specjalnym samolotem o nazwie Zero-G. Dzięki wykonywaniu określonych manewrów wznoszenia i nurkowania pasażerowie na pokładzie doświadczają swobodnego spadania, które przypomina stan nieważkości. Samolot Zero-G może zapewnić pasażerom stan nieważkości przez 20 sekund, po czym musi ponownie wznieść się w górę, ale to wystarczająco dużo czasu, by przeprowadzić eksperymenty naukowe!

Wolontariusze na pokładzie samolotu Zero-G otrzymali gogle wirtualnej rzeczywistości, dzięki którym mieli wrażenie, jakby znajdowali się w labiryncie. Podczas 20-sekundowych sesji nieważkości musieli przedrzeć się przez labirynt, aby znaleźć złotą monetę. Wolontariuszom przyszło to znacznie trudniej w stanie nieważkości niż na ziemi!

Eksperyment mógł być zabawny, ale budzi poważne obawy. Uczestnicy eksperymentu doświadczyli dezorientacji układu przedsionkowego spowodowanej brakiem grawitacji, co ma miejsce również w przypadku astronautów przebywających w przestrzeni kosmicznej. Jeśli wyślemy ludzi w długie podróże na inne planety, będą oni przez długi czas pozostawać w stanie nieważkości. Utrudni im to wykonywanie takich zadań, jak dokowanie statków kosmicznych, sterowanie ramionami robotycznymi oraz po prostu orientowanie się w nowych miejscach.

Spider senses
Zmysły pająka

Gogle do wirtualnej rzeczywistości zostaną wysłane na Międzynarodową Stację Kosmiczną, aby przebywający tam astronauci mogli kontynuować eksperyment. Uważa się, że im większe doświadczenie ma dana osoba w zakresie przebywania w stanie nieważkości, tym lepiej radzi sobie jej układ przedsionkowy. Jak myślisz, jakie będą wyniki? Czy doświadczeni astronauci zdołają znaleźć złotą monetę w rekordowo krótkim czasie?

Ciekawostka: Badania te mogą pomóc osobom na Ziemi cierpiącym na takie schorzenia jak choroba Alzheimera.