Από τη Γη, μερικές φορές μπορούμε να δούμε την Αφροδίτη και τον Ερμή ως μαύρες κουκκίδες που διέρχονται μπροστά από τον Ήλιο. Κατά τη διάρκεια τέτοιων φαινομένων – που ονομάζονται διελεύσεις – ο πλανήτης εμποδίζει μια ελάχιστη ποσότητα φωτός, με αποτέλεσμα ο Ήλιος να φαίνεται ελαφρώς πιο αμυδρός. Παρόμοια φαινόμενα εξασθένισης του φωτός μπορούν να προκληθούν από εξωπλανήτες – κόσμους που περιστρέφονται γύρω από πιο απομακρυσμένα άστρα. Τώρα, η ESA αποφάσισε να αναπτύξει μια νέα επιστημονική αποστολή με σκοπό την αναζήτηση αυτών των διελεύσεων.
Η αποστολή, γνωστή ως CHEOPS (συντομογραφία του CHaracterising ExOPlanets Satellite), αναμένεται να ξεκινήσει το 2017. Θα εστιάσει σε φωτεινούς, κοντινούς αστέρες για τους οποίους είναι ήδη γνωστό ότι έχουν πλανήτες σε τροχιά γύρω τους. Το διαστημικό σκάφος θα παρακολουθεί τη φωτεινότητα κάθε αστέρα με υψηλή ακρίβεια, αναζητώντας τα χαρακτηριστικά σημάδια μιας διέλευσης.
Η λεπτομερής ανάλυση των μεταβολών στο εισερχόμενο αστρικό φως θα επιτρέψει τη μέτρηση της διαμέτρου κάθε πλανήτη που διέρχεται μπροστά από τον ήλιο με μεγάλη ακρίβεια. Για τους πλανήτες με γνωστή μάζα, θα είναι δυνατός ο υπολογισμός της πυκνότητάς τους, παρέχοντας ενδείξεις για την εσωτερική τους δομή.
Η γνώση των μεγεθών και των μαζών των εξωπλανητών θα βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν τη δημιουργία πλανητών, από πλανήτες με μάζα μερικές φορές μεγαλύτερη από τη μάζα της Γης – τις ’υπερ-Γαίες‘ – έως κόσμους μεγέθους Ποσειδώνα. Θα επιτρέψει επίσης τον εντοπισμό πλανητών με σημαντικές ατμόσφαιρες, οι οποίοι θα αποτελέσουν ιδανικούς στόχους για πιο λεπτομερείς μελέτες από τη νέα γενιά τηλεσκοπίων. Σε αυτά περιλαμβάνονται το επίγειο Ευρωπαϊκό Εξαιρετικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο (EELT) και το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb.
Το πρόγραμμα CHEOPS αναπτύσσεται από την ESA και την Ελβετία, με τη συμμετοχή και ορισμένων άλλων κρατών-μελών της ESA. Ο δορυφόρος θα κινείται σε σχεδόν πολική τροχιά, σε ύψος περίπου 800 χλμ. πάνω από τη Γη, και θα λειτουργεί για 3 ½ χρόνια.
