Chociaż satelita GOCE należący do ESA spłonął podczas powrotu do atmosfery ziemskiej kilka tygodni temu, ta wyjątkowa misja wciąż dostarcza niespodzianek. Najnowszym nieoczekiwanym odkryciem jest fakt, że GOCE wykrył znaczną zmianę w lokalnej sile grawitacji po potężnym trzęsieniu ziemi, które nawiedziło Japonię w 2011 roku.
Satelita GOCE, o kształcie grotu strzały, został specjalnie zaprojektowany w celu stworzenia najbardziej szczegółowej i najdokładniejszej mapy zmian pola grawitacyjnego Ziemi, jaką kiedykolwiek sporządzono. Podczas lotu po orbicie bliskiej biegunowej tor lotu tego opływowego satelity ulegał niewielkim zmianom pod wpływem zmian siły grawitacyjnej planety.
Dokładna analiza danych przesłanych przez satelitę GOCE w trakcie jego czteroletniej misji pozwoliła naukowcom stworzyć niezwykle dokładny model (znany jako ‘geoid’) grawitacji Ziemi. Jednak niezwykła czułość jego gradiometru umożliwiła również badanie innych cech naszej planety, takich jak prądy oceaniczne, zmiany poziomu morza, wysokość powierzchni lądowej oraz warstwy w skorupie skalnej Ziemi. Sonda wykryła nawet wiatry w przestrzeni kosmicznej oraz fale dźwiękowe, które przemieszczały się w górę przez atmosferę po ogromnym trzęsieniu ziemi w Japonii 11 marca 2011 r.
Teraz satelit GOCE ponownie zaskoczył wszystkich, wykrywając zmiany w lokalnym polu grawitacyjnym po tym samym trzęsieniu ziemi o sile 9 w skali Richtera, które spustoszyło znaczną część Japonii. Niemieccy i holenderscy naukowcy przeanalizowali wyniki z satelitów GOCE i odkryli, że trzęsienie wyraźnie zmieniło siłę grawitacji na wyspie Honsiu oraz na pobliskim dnie oceanicznym. To pierwszy przypadek, kiedy dane z satelitów GOCE ujawniły zmiany zachodzące w czasie.
Ponadto skala i lokalizacja zmian grawitacyjnych zmierzonych przez satelitę GOCE odbiegają od prognoz. Łącząc dane z satelity GOCE z informacjami pochodzącymi z niemiecko-amerykańskiej misji GRACE oraz z innych źródeł, naukowcy uzyskają znacznie dokładniejszy obraz tego, co wydarzyło się podczas podwodnego trzęsienia ziemi.
