Czy kiedykolwiek patrzyłeś w nocne niebo i zastanawiałeś się, czy gdzieś tam, poza naszym Układem Słonecznym, istnieją inne planety? Astronomowie odkryli, że tak! Nazywamy je planetami pozasłonecznymi, w skrócie – egzoplanetami. Do tej pory odkryto ich tysiące, a liczba ta będzie rosnąć w miarę kontynuowania poszukiwań.
Bardzo trudno jest uzyskać rzeczywiste zdjęcie egzoplanety, ponieważ znajdują się one tak daleko. Zamiast tego astronomowie stosują różne techniki, by je wykrywać, na przykład obserwując drgania gwiazd w przestrzeni kosmicznej spowodowane grawitacją krążących wokół nich egzoplanet. Ta metoda, wraz z innymi, nie tylko pomaga nam znaleźć te planety, ale także pozwala astronomom obliczyć masę egzoplanet oraz odległość, w jakiej krążą one wokół swoich gwiazd. Teraz potrzebujemy teleskopu, który specjalizuje się w określaniu wielkości egzoplanet. I tu właśnie pojawia się CHEOPS!
Uruchomiona w grudniu 2019 roku misja CHEOPS – której pełna nazwa brzmi CHaracterising ExOPlanet Satellite – jest misją ESA mającą na celu poszerzenie naszej wiedzy na temat egzoplanet. Zamiast poszukiwać nowych egzoplanet, CHEOPS będzie badać te, które już odkryliśmy i dla których obliczono masę planety.
CHEOPS jest wyposażony w zaawansowany technologicznie i niezwykle czuły przyrząd zwany fotometrem, który mierzy natężenie światła. Gdy egzoplaneta przechodzi przed swoją gwiazdą i zasłania część jej światła, CHEOPS mierzy, o ile spada jasność gwiazdy. Dzięki temu naukowcy biorący udział w misji będą mogli obliczyć rozmiar egzoplanety! Po połączeniu tych informacji z danymi dotyczącymi masy możliwe będzie obliczenie gęstości planet pozasłonecznych. Da to wskazówki co do tego, z czego składają się te planety. Czy są to światy skaliste, czy gazowe giganty? Czy mogłyby nawet posiadać rozległe oceany?
Dzięki tym informacjom naukowcy będą mogli sporządzić listę egzoplanet, które najprawdopodobniej posiadają atmosfery. Będą to doskonałe obiekty badań dla przyszłych astronomów, którzy będą korzystać z jeszcze potężniejszych teleskopów i czułych instrumentów do badania tych odległych światów. Jakie tajemnice odkryją, mając CHEOPSa jako przewodnika?
Ciekawostka: fotometr sondy CHEOPS jest tak czuły, że pozwala badać stosunkowo małe egzoplanety – aż do rozmiarów Neptuna!
