Έχετε κοιτάξει ποτέ τον νυχτερινό ουρανό και αναρωτηθεί αν υπάρχουν άλλοι πλανήτες εκεί έξω, πέρα από το Ηλιακό μας Σύστημα; Οι αστρονόμοι έχουν ανακαλύψει ότι υπάρχουν! Τους ονομάζουμε εξωηλιακούς πλανήτες, ή «εξωπλανήτες» για συντομία. Έχουν εντοπιστεί χιλιάδες μέχρι τώρα, και ο αριθμός αυτός θα αυξάνεται συνεχώς καθώς συνεχίζουμε την αναζήτηση.
Είναι πολύ δύσκολο να τραβήξει κανείς μια πραγματική φωτογραφία ενός εξωπλανήτη, επειδή βρίσκονται πολύ μακριά. Αντ’ αυτού, οι αστρονόμοι χρησιμοποιούν διάφορες τεχνικές για να τους εντοπίσουν, όπως η παρατήρηση της ταλάντωσης των άστρων στο διάστημα λόγω της βαρύτητας των εξωπλανητών που περιστρέφονται γύρω τους. Αυτή η μέθοδος, μαζί με άλλες, δεν μας βοηθά απλώς να εντοπίσουμε αυτούς τους πλανήτες, αλλά επιτρέπει επίσης στους αστρονόμους να υπολογίσουν τη μάζα των εξωπλανητών και την απόσταση στην οποία περιστρέφονται γύρω από τα άστρα τους. Αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι ένα τηλεσκόπιο που ειδικεύεται στο να μας λέει πόσο μεγάλοι είναι οι εξωπλανήτες. Εδώ είναι που μπαίνει στο παιχνίδι το CHEOPS!
Το CHEOPS – πλήρης ονομασία CHaracterising ExOPlanet Satellite – ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2019 και αποτελεί μια αποστολή της ESA που έχει ως στόχο να μας βοηθήσει να μάθουμε περισσότερα για τους εξωπλανήτες. Αντί να αναζητά νέους εξωπλανήτες, το CHEOPS θα μελετήσει εκείνους που έχουμε ήδη εντοπίσει και για τους οποίους έχει υπολογιστεί η μάζα του πλανήτη.
Το CHEOPS διαθέτει ένα υψηλής τεχνολογίας και εξαιρετικά ευαίσθητο όργανο, το λεγόμενο φωτομέτρο, το οποίο μετρά την ένταση του φωτός. Όταν ένας εξωπλανήτης περνά μπροστά από το άστρο του και εμποδίζει μέρος του φωτός του, το CHEOPS θα μετρήσει κατά πόσο μειώνεται η φωτεινότητα του άστρου. Αυτό θα επιτρέψει στους επιστήμονες της αποστολής να υπολογίσουν το μέγεθος του εξωπλανήτη! Συνδυάζοντας αυτές τις πληροφορίες με δεδομένα σχετικά με τη μάζα, θα είναι δυνατό να υπολογιστεί η πυκνότητα των εξωπλανητών. Αυτό θα δώσει ενδείξεις για το από τι αποτελούνται οι πλανήτες. Είναι βραχώδεις κόσμοι ή αεριώδεις γίγαντες; Μήπως διαθέτουν ακόμη και μεγάλους ωκεανούς;
Με αυτές τις πληροφορίες, οι επιστήμονες θα μπορούν να καταρτίσουν έναν κατάλογο με τους εξωπλανήτες που έχουν τις μεγαλύτερες πιθανότητες να διαθέτουν ατμόσφαιρα. Αυτοί θα αποτελέσουν εξαιρετικούς στόχους για τους μελλοντικούς αστρονόμους, οι οποίοι θα χρησιμοποιούν ακόμη πιο ισχυρά τηλεσκόπια και ευαίσθητα όργανα για να μελετήσουν αυτούς τους μακρινούς κόσμους. Ποια μυστικά θα ανακαλύψουν, με το CHEOPS να τους δείχνει τον δρόμο;
Ενδιαφέρον στοιχείο: Το φωτομέτρο του CHEOPS είναι τόσο ευαίσθητο που μπορεί να μελετήσει σχετικά μικρούς εξωπλανήτες – μέχρι το μέγεθος του Ποσειδώνα!
