Πριν από ένα χρόνο, το διαστημικό παρατηρητήριο «Herschel» της ESA εκτοξεύθηκε σε αποστολή για την εξερεύνηση του σύμπαντος στο υπέρυθρο φάσμα. Τώρα που βρίσκεται σε ασφαλή τροχιά σε απόσταση περίπου 1,5 εκατομμυρίου χιλιομέτρων από τη Γη, το «Herschel» αρχίζει να αποκαλύπτει λεπτομέρειες σχετικά με τη δημιουργία των άστρων που μέχρι τώρα παρέμεναν κρυφές. Νέες εικόνες δείχνουν χιλιάδες μακρινούς γαλαξίες να δημιουργούν άστρα με ταχύ ρυθμό, καθώς και πανέμορφα νέφη αστρικής γέννησης διάσπαρτα σε ολόκληρο τον Γαλαξία μας.
Το Herschel είναι το μεγαλύτερο αστρονομικό παρατηρητήριο που έχει ποτέ τοποθετηθεί στο διάστημα, με έναν κύριο καθρέφτη τέσσερις φορές ευρύτερο από οποιοδήποτε προηγούμενο διαστημικό τηλεσκόπιο υπέρυθρης ακτινοβολίας. Αυτό του επιτρέπει να μελετά τα ψυχρά νέφη σχηματισμού αστέρων του Γαλαξία μας με μεγαλύτερη λεπτομέρεια από ποτέ. Μία από αυτές τις περιοχές, γνωστή ως RCW 120, περιέχει ένα νεογέννητο άστρο που φαίνεται ότι θα εξελιχθεί σε υπεργίγαντα μέσα στις επόμενες εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια.
Με μάζα ήδη 8 έως 10 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου, το νεογέννητο αστέρι περιβάλλεται από ένα τεράστιο νέφος αερίου και σκόνης, από το οποίο μπορεί να τροφοδοτείται και να μεγαλώνει. Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν πώς τα αστέρια φθάνουν τις 150 ηλιακές μάζες, οπότε το RCW 120 θα παρακολουθείται προσεκτικά για να διαπιστωθεί πώς σχηματίζονται τέτοιοι υπεργίγαντες.
Μια άλλη νέα εικόνα του Herschel δείχνει πώς η ύλη στον Γαλαξία μας συγκεντρώνεται για να σχηματίσει αστέρια. Οι ‘σπόροι’ εμφανίζονται αρχικά μέσα σε ρεύματα λαμπερής σκόνης και αερίου, σχηματίζοντας αλυσίδες αστρικών βρεφονηπιακών σταθμών, μήκους δεκάδων ετών φωτός. Πέρα από τον Γαλαξία μας, το Herschel έχει μετρήσει υπέρυθρο φως από χιλιάδες άλλους γαλαξίες, που εκτείνονται σε δισεκατομμύρια έτη φωτός.
Με τη μελέτη της φωτεινότητας αυτών των μικροσκοπικών σημείων φωτός, αποδείχθηκε ότι τα αστέρια σχηματίζονταν στο παρελθόν 10-15 φορές ταχύτερα από ό,τι σήμερα. Το Herschel εντόπισε επίσης ύλη που δεν υπάρχει φυσικά στη Γη – μόρια νερού τα οποία έχουν διασπαστεί από ισχυρή ακτινοβολία και έχουν αποκτήσει ηλεκτρικό φορτίο.
