Το καλοκαίρι του 2008, δύο από τα πιο ευαίσθητα διαστημικά παρατηρητήρια που έχουν εκτοξευθεί ποτέ θα απογειωθούν από το Κουρού στη Γαλλική Γουιάνα. Στον πύραυλο Ariane 5 θα βρίσκονται το Herschel, το ισχυρότερο διαστημικό τηλεσκόπιο ανίχνευσης θερμότητας στον κόσμο, και το Planck, το οποίο θα μελετήσει την αμυδρή ακτινοβολία που γέμιζε το Σύμπαν αμέσως μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.
Όλα στο Διαστημικό Παρατηρητήριο «Herschel» της ESA είναι μεγάλα. Ο δορυφόρος έχει ύψος περίπου 7 μέτρα και πλάτος 4,3 μέτρα, ενώ η μάζα του ανέρχεται σε 3,25 τόνους. Το τηλεσκόπιό του διαθέτει έναν κύριο καθρέφτη διαμέτρου 3,5 μέτρων, τον μεγαλύτερο που έχει κατασκευαστεί ποτέ για επιστημονικό διαστημικό σκάφος.
Το παρατηρητήριο φέρει το όνομα ενός άλλου γιγάντα της επιστήμης, του Γερμανού αστρονόμου και μουσικού Γουίλιαμ Χέρσελ. Το 1800, ο Χέρσελ χρησιμοποιούσε ένα γυάλινο πρίσμα για να διαχωρίσει το λευκό φως σε ένα ουράνιο τόξο χρωμάτων. Προς μεγάλη του έκπληξη, ένα θερμόμετρο που είχε τοποθετήσει δίπλα στην ακτίνα του κόκκινου φωτός έδειξε αύξηση της θερμοκρασίας. Ο Χέρσελ είχε ανακαλύψει το αόρατο φως του Ήλιου που οι επιστήμονες ονομάζουν “υπέρυθρη ακτινοβολία”. Συχνά το αποκαλούμε απλά “θερμότητα”.
Ο Herschel θα βρίσκεται σε απόσταση 1,5 εκατομμυρίων χιλιομέτρων, αρκετά μακριά ώστε να αποφευχθούν προβλήματα που προκαλούνται από την υπέρυθρη ακτινοβολία της Γης, η οποία παρεμβαίνει στις παρατηρήσεις. Τα τρία όργανα του θα ψύχονται με υγρό ήλιο, ώστε η θερμοκρασία τους να είναι κοντά στο απόλυτο μηδέν (-273 °C).
Το Herschel θα χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη του ‘κρύου’ Σύμπαντος. Τα υπερψυχρά ‘μάτια’ του θα διαπερνούν τα νέφη σκόνης για να μελετήσουν περιοχές αστρικής γέννησης, γαλαξιακά κέντρα και κρυμμένους πλανήτες. Πάνω απ’ όλα, θα επιδιώξει να ανακαλύψει πώς σχηματίστηκαν οι γαλαξίες και τα άστρα στο πρώιμο Σύμπαν.
