Het oppervlak van Mars lijkt nu veel op een woestijn. Maar vroeger heeft water een belangrijke rol gespeeld. Dat blijkt uit onderzoek van ESA’s Mars Express. De satelliet heeft gevoelige instrumenten aan boord. Die laten zien dat de dorre Rode Planeet lang geleden veel natter was en dat er waarschijnlijk op veel plaatsen waterijs onder het oppervlak ligt.
Afgelopen zomer heeft Mars Express een paar weken lang radiosignalen uitgezonden. Die drongen door het oppervlak heen en werden teruggekaatst door ondergrondse lagen. De echo's laten gebogen vormen zien die doen denken aan de rand van bedolven inslagkraters.
Eén daarvan is een bijna perfecte cirkel en heeft een diameter van ongeveer 250 kilometer. Die ligt ruim twee kilometer ónder het noordelijk deel van de laagvlakte Chryse Planitia. Volgens wetenschappers ligt er misschien een dikke laag waterijs verborgen onder de grond. In de buurt van de noordpool zijn de echo's nog sterker. Dat wijst op de aanwezigheid van een bijna zuivere ijslaag van ruim een kilometer dik. Die ijslaag ligt boven op een vulkanische onderlaag.
De MARSIS-radar is tevens ingezet om het bovenste deel van de atmosfeer – de ionosfeer – te bestuderen. Uit de echo’s blijkt dat er een sterk verband bestaat tussen het gedrag van geladen gas in dit gebied en zones met een sterk magnetisch veld in de vaste aardkorst van de planeet.
Een ander instrument, OMEGA, heeft rotsmineralen ontdekt die zijn veranderd omdat er vloeibaar water op heeft gelegen. Deze 'gehydrateerde' mineralen bewijzen dat er miljarden jaren geleden heel veel water was op Mars. En dat er toen misschien zelfs leven mogelijk was.
