Η μεγαλύτερη ψηφιακή φωτογραφική μηχανή που κατασκευάστηκε ποτέ για διαστημική αποστολή ολοκληρώθηκε πρόσφατα, μετά από πολλές εβδομάδες σκληρής δουλειάς. Αποτελούμενη από 106 ξεχωριστούς ηλεκτρονικούς ανιχνευτές, η “συστοιχία ενός δισεκατομμυρίου pixel” που δημιουργήθηκε θα λειτουργήσει ως το εξαιρετικά ευαίσθητο “μάτι” της αποστολής «Gaia» της ESA για τη χαρτογράφηση του Γαλαξία.
Ενώ το ανθρώπινο μάτι, χωρίς βοηθητικά μέσα, μπορεί να διακρίνει αρκετές χιλιάδες αστέρια σε μια καθαρή νύχτα, το Gaia θα μελετήσει ένα δισεκατομμύριο αστέρια εντός του δικού μας γαλαξία, του Γαλαξία μας. Κατά τη διάρκεια μιας πενταετούς αποστολής, που θα ξεκινήσει το 2013, θα αποστείλει τα καλύτερα δεδομένα που έχουν συλλεχθεί μέχρι σήμερα σχετικά με τις θέσεις και τις κινήσεις αυτών των αστεριών, καθώς και τη φωτεινότητά τους.
Προκειμένου να ανιχνεύσει αστέρια έως και ένα εκατομμύριο φορές πιο αμυδρά από ό,τι μπορεί να δει το ανθρώπινο μάτι, το Gaia θα φέρει μια σειρά συσκευών σύζευξης φορτίου (CCD), οι οποίες αποτελούν εξελιγμένες εκδόσεις των τσιπ που χρησιμοποιούνται στις συνηθισμένες ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές. Αυτοί οι ορθογώνιοι ανιχνευτές, που αναπτύχθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο, είναι λίγο μικρότεροι από μια πιστωτική κάρτα, με διαστάσεις 4,7 x 6 cm ο καθένας, αλλά λεπτότεροι από μια ανθρώπινη τρίχα!
Το μωσαϊκό διαστάσεων 0,5 x 1,0 μέτρων συναρμολογήθηκε στις εγκαταστάσεις της Τουλούζης του κύριου αναδόχου του προγράμματος Gaia, της Astrium France. Οι τεχνικοί τοποθέτησαν προσεκτικά κάθε CCD, αφήνοντας μεταξύ τους κενό μόλις 1 mm. Εργαζόμενοι σε διπλές βάρδιες υπό αυστηρές συνθήκες καθαρού χώρου, πρόσθεταν κατά μέσο όρο τέσσερα CCD την ημέρα, ολοκληρώνοντας τελικά το έργο τους την 1η Ιουνίου.
Το ολοκληρωμένο σύστημα μοιάζει με μια μικρή επιφάνεια με πλακάκια, διατεταγμένη σε επτά σειρές. Όταν βρίσκονται σε τροχιά, οι ανιχνευτές θα διατηρούνται σε θερμοκρασία –110 °C για να αυξηθεί η ευαισθησία τους. Το Gaia θα λειτουργεί σε απόσταση 1,5 εκατομμυρίων χιλιομέτρων, στη νυχτερινή πλευρά της Γης. Καθώς περιστρέφεται, τα δύο τηλεσκόπια του Gaia θα σαρώνουν τον ουρανό, μελετώντας λεπτομερώς κάθε αστέρι καθώς αυτό διέρχεται από το οπτικό τους πεδίο.
