Η έκρηξη του ηφαιστείου Eyjafjallajökull στην Ισλανδία το 2010 μας έδειξε ότι οι ηφαιστειακές εκρήξεις μπορούν να έχουν σοβαρές συνέπειες, επηρεάζοντας χιλιάδες ανθρώπους. Γι’ αυτό και οι δορυφόροι που παρακολουθούν τα ηφαίστεια είναι εξαιρετικά σημαντικοί.
Δυστυχώς, τα περισσότερα ηφαίστεια σε όλο τον κόσμο δεν παρακολουθούνται επαρκώς, αν όχι καθόλου! Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science έδειξε ότι, από τα 440 ενεργά ηφαίστεια στον κόσμο, τα 384 διαθέτουν πολύ βασικό σύστημα παρακολούθησης ή δεν διαθέτουν κανένα. Από αυτά τα ηφαίστεια, τα 65 χαρακτηρίστηκαν ως σοβαρός κίνδυνος για μεγάλους πληθυσμούς.
Οι δορυφόροι παρατήρησης της Γης, όπως ο Envisat της ESA, μπορούν να ανιχνεύσουν δραστηριότητα σε ηφαίστεια που δεν παρακολουθούνται, με τη βοήθεια του ραντάρ συνθετικού ανοίγματος με παρεμβολή (InSAR). Το InSAR είναι μια τεχνική τηλεπισκόπησης που λαμβάνει δύο ή περισσότερες εικόνες ραντάρ από την ίδια περιοχή και τις συνδυάζει. Έτσι, μπορούμε να διαπιστώσουμε αν έχουν επέλθει αλλαγές στην επιφάνεια μεταξύ της λήψης της πρώτης και της δεύτερης εικόνας. Οι αλλαγές αυτές εμφανίζονται ως μοτίβα με τα χρώματα του ουράνιου τόξου στη νέα συνδυασμένη εικόνα.
Ως αποτέλεσμα αυτών των δορυφορικών παρατηρήσεων, πολλά ηφαίστεια που προηγουμένως θεωρούσαμε αδρανή, αποδεικνύεται πλέον ότι παρουσιάζουν σημάδια δραστηριότητας.
Οι νέοι δορυφόροι Sentinel αναμένεται να συλλέγουν δεδομένα από όλες τις χερσαίες εκτάσεις, συμπεριλαμβανομένων των ηφαιστείων, κάθε έξι ημέρες για τα επόμενα 20 χρόνια. Ο πρώτος από αυτούς τους δορυφόρους θα εκτοξευθεί το επόμενο έτος, το 2013. Αυτό θα συμβάλει στην παρακολούθηση πολλών ηφαιστείων σε όλο τον κόσμο.
Με τη βοήθεια των δορυφόρων, οι επιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν πότε η ηφαιστειακή δραστηριότητα θα οδηγήσει σε εκρήξεις. Τα δορυφορικά δεδομένα μπορούν επίσης να βοηθήσουν τις χώρες να καταρτίσουν σχέδια εκκένωσης για τους κατοίκους που ζουν κοντά σε ηφαίστεια, των οποίων η ζωή ενδέχεται να βρίσκεται σε κίνδυνο.
