ESA dla dzieci

Supernowe

Hubble’s view of supernova explosion Cassiopeia A
Hubble’s view of supernova explosion Cassiopeia A
Wyświetl obraz

Od czasu do czasu nasza galaktyka, Droga Mleczna, rozjaśnia się w wyniku potężnej eksplozji. To gwałtowne zjawisko, znane jako supernowa, oznacza śmierć supergiganta – gwiazdy o ogromnej masie, wielokrotnie większej od Słońca. Jedna z ostatnich supernowych w Drodze Mlecznej miała miejsce około 340 lat temu w gwiazdozbiorze Kasjopei, dlatego znana jest jako Kasjopeja A (Cas A).

Cas A znajduje się dziesięć tysięcy lat świetlnych od Ziemi. Obserwatoria, takie jak Kosmiczny Teleskop Hubble’a należący do NASA i ESA, przeprowadziły szczegółowe badania pozostałości chmury świecącego gazu i pyłu.

Zooming on Cassiopeia A
Powiększenie obrazu Cassiopeia A

Zdjęcia przedstawiają rozdrobniony pierścień materii, który szybko oddala się od miejsca wybuchu. Część tej materii porusza się z prędkością około 50 milionów km na godzinę (wystarczająco szybko, by pokonać odległość od Ziemi do Księżyca w 30 sekund!). Ogromne wiry gruzu świecą, ponieważ zostały rozgrzane przez falę uderzeniową pochodzącą z supernowej, która właśnie tędy przechodziła.

Istnieje kilka rodzajów wybuchów supernowych. Cas A wybuchła, gdy mała gwiazda, znana jako biały karzeł, przyciągnęła dużą ilość materii z pobliskiej gwiazdy. W miarę gromadzenia się gazu biały karzeł stał się tak gorący i aktywny, że doszło do wybuchu. Inne supernowe powstają, gdy masywne gwiazdy wyczerpują zapasy paliwa jądrowego w swoich jądrach. Nie mogąc już wytwarzać energii, jądro zapada się, niszcząc gwiazdę.

Supernowe odgrywają ważną rolę, ponieważ rozprzestrzeniają materię gwiazdową po całej galaktyce. Niemal wszystko na Ziemi (w tym my sami!) składa się z pierwiastków (takich jak węgiel i żelazo), które pochodzą właśnie z tego gwiezdnego pyłu.