ESA Kids

Σουπερνόβα

Hubble’s view of supernova explosion Cassiopeia A
Hubble’s view of supernova explosion Cassiopeia A
Πρόσβαση στην εικόνα

Κάθε τόσο ο Γαλαξίας μας φωτίζεται από μια τεράστια έκρηξη. Αυτό το βίαιο φαινόμενο, γνωστό ως σουπερνόβα, σηματοδοτεί το θάνατο ενός υπεργίγαντα – ενός αστέρα «βαρέων βαρών» που είναι πολλές φορές μεγαλύτερος από τον Ήλιο. Μία από τις τελευταίες σουπερνόβα στον Γαλαξία μας έλαβε χώρα πριν από περίπου 340 χρόνια στον αστερισμό της Κασσιόπειας, γι' αυτό και είναι γνωστή ως Κασσιόπεια Α (Cas A).

Το Cas A βρίσκεται σε απόσταση δέκα χιλιάδων ετών φωτός από τη Γη. Παρατηρητήρια όπως το Διαστημικό Τηλεσκόπιο «Hubble» της NASA και της ESA έχουν πραγματοποιήσει λεπτομερείς μελέτες του υπολειπόμενου νέφους από λαμπερό αέριο και σκόνη.

Zooming on Cassiopeia A
Μεγέθυνση της Κασσιόπειας Α

Οι εικόνες δείχνουν έναν διαλυμένο δακτύλιο υλικού που απομακρύνεται με μεγάλη ταχύτητα από το σημείο της έκρηξης. Μέρος του υλικού κινείται με ταχύτητα περίπου 50 εκατομμυρίων χιλιομέτρων την ώρα (αρκετά γρήγορα ώστε να διανύσει την απόσταση από τη Γη στη Σελήνη σε 30 δευτερόλεπτα!). Οι τεράστιες δίνες συντριμμιών λάμπουν επειδή έχουν θερμανθεί από το κρουστικό κύμα της σουπερνόβα καθώς αυτή πέρασε από εκεί.

Υπάρχουν διάφοροι τύποι εκρήξεων σουπερνόβα. Το Cas A εξερράγη όταν ένα μικρό αστέρι, γνωστό ως λευκός νάνος, απορρόφησε μεγάλη ποσότητα ύλης από ένα κοντινό αστέρι. Καθώς το αέριο συσσωρευόταν, ο λευκός νάνος έγινε τόσο καυτός και ενεργός που εξερράγη. Άλλες σουπερνόβα συμβαίνουν όταν τα μαζικά άστρα εξαντλούν το πυρηνικό καύσιμο στους πυρήνες τους. Αδυνατώντας να εκπέμψει περισσότερη ενέργεια, ο πυρήνας καταρρέει, καταστρέφοντας το άστρο.

Οι σουπερνόβα είναι σημαντικές επειδή διασκορπίζουν αστρική ύλη σε ολόκληρο τον γαλαξία. Σχεδόν τα πάντα στη Γη (συμπεριλαμβανομένων και εμάς!) αποτελούνται από στοιχεία (όπως ο άνθρακας και ο σίδηρος) που προέρχονται από αυτή την αστρική σκόνη.