ESA dla dzieci

Czarne dziury

Black Holes
Wyświetl obraz

Czarne dziury to najdziwniejsze obiekty we Wszechświecie. Czarna dziura nie ma powierzchni, takiej jak planeta czy gwiazda. Jest to natomiast obszar przestrzeni, w którym materia zapadła się do wewnątrz. To katastrofalne zapadnięcie się powoduje, że ogromna masa skupia się na niewiarygodnie małej powierzchni. Siła grawitacyjna tego obszaru jest tak wielka, że nic nie jest w stanie się z niego wydostać – nawet światło.

Chociaż czarnych dziur nie da się zobaczyć, wiemy o ich istnieniu dzięki temu, jak oddziałują na znajdujący się w pobliżu pył, gwiazdy i galaktyki. Wiele z nich otoczonych jest dyskami materii. Gdy dyski te wirują wokół nich niczym wir wodny, nagrzewają się do ekstremalnie wysokich temperatur i emitują promieniowanie rentgenowskie.

Czarne dziury występują w wielu różnych rozmiarach. Wiele z nich ma masę zaledwie kilkakrotnie większą od Słońca. Te czarne dziury o ‘masie gwiazdowej’ powstają, gdy ciężka gwiazda, około 10 razy cięższa od Słońca, kończy swój żywot w wyniku wybuchu supernowej. To, co pozostaje z gwiazdy – wciąż kilka mas Słońca – zapada się do obszaru o średnicy zaledwie kilku kilometrów.

Większość galaktyk, w tym Droga Mleczna, ma w swoich centrach supermasywne czarne dziury. Mogą one być miliony lub miliardy razy cięższe od naszego Słońca. Supermasywne czarne dziury zasilają również aktywne galaktyki oraz pradawne galaktyki znane jako kwazary. Kwazary mogą być setki razy jaśniejsze nawet od największych zwykłych galaktyk.

Obiekty wpadające do czarnych dziur są dosłownie rozciągane aż do granicy wytrzymałości. Astronauta, który zbliżyłby się zbyt blisko i został wciągnięty do czarnej dziury, zostałby rozerwany na strzępy przez potężną grawitację.