Στην αστρονομία, δορυφόρος είναι ένα αντικείμενο που βρίσκεται σε τροχιά (περιστρέφεται) γύρω από έναν πλανήτη. Στο Ηλιακό μας Σύστημα υπάρχουν αρκετές εκατοντάδες φυσικοί δορυφόροι, ή φεγγάρια. Από το 1957 έχουν επίσης εκτοξευθεί χιλιάδες τεχνητοί (κατασκευασμένοι από τον άνθρωπο) δορυφόροι. Αυτοί έχουν πολλές διαφορετικές χρήσεις, όπως η λήψη φωτογραφιών του Ήλιου, της Γης και άλλων πλανητών, καθώς και η παρατήρηση βαθιά στο διάστημα, σε μαύρες τρύπες, μακρινά αστέρια και γαλαξίες. Υπάρχουν επίσης δορυφόροι επικοινωνιών, μετεωρολογικοί δορυφόροι και ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός.
Ο πρώτος τεχνητός δορυφόρος, ο «Σπούτνικ 1», εκτοξεύθηκε το 1957. Ήταν πολύ απλός. Μια μικρή σφαίρα από αλουμίνιο, περίπου στο μέγεθος μιας μπάλας παραλίας, με τέσσερις μακριές κεραίες, που τροφοδοτούνταν από μπαταρίες. Μέσα στο «Σπούτνικ» υπήρχαν ραδιοπομποί που εξέπεμπαν έναν χαρακτηριστικό ήχο «μπιπ, μπιπ», ο οποίος ακούστηκε σε όλο τον κόσμο. Η εκτόξευση αυτού του μικρού και απλού δορυφόρου σηματοδότησε την αρχή της διαστημικής εποχής.
Οι σύγχρονοι δορυφόροι είναι πολύ πιο περίπλοκοι. Οι περισσότεροι δορυφόροι έχουν σχεδιαστεί ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο ανθεκτικοί και ελαφριοί. Κατασκευάζονται με βάση το ίδιο βασικό μοντέλο. Μια πλατφόρμα που ονομάζεται «bus» περιέχει όλα τα κύρια συστήματα, συμπεριλαμβανομένων των μπαταριών, του υπολογιστή και των προωθητήρων. Στο «bus» συνδέονται κεραίες, ηλιακοί συλλέκτες και όργανα ωφέλιμου φορτίου (όπως κάμερες, τηλεσκόπια και εξοπλισμός επικοινωνιών).
Οι δορυφόροι πρέπει να τροφοδοτούνται με ενέργεια. Αυτό επιτυγχάνεται συνήθως με τη χρήση μεγάλων ηλιακών συστοιχιών (πτερύγια) που καλύπτονται με φωτοευαίσθητα ηλιακά κύτταρα. Οι συστοιχίες έχουν μήκος πολλών μέτρων και πρέπει να αναδιπλώνονται κατά την εκτόξευση. Τα ηλιακά κύτταρα παρέχουν ισχύ αρκετών κιλοβάτ, αν και η απόδοσή τους μειώνεται με την πάροδο του χρόνου. Οι περισσότερες συστοιχίες μπορούν να περιστρέφονται έτσι ώστε να συλλέγουν όσο το δυνατόν περισσότερο ηλιακό φως. Όταν ο δορυφόρος βρίσκεται στη σκιά, τροφοδοτείται από επαναφορτιζόμενες μπαταρίες.
Η πλευρά ενός δορυφόρου που βλέπει προς τον Ήλιο θερμαίνεται πολύ, ενώ η πλευρά που βρίσκεται στη σκιά γίνεται πολύ κρύα. Αυτό αποτελεί πρόβλημα, καθώς ο περισσότερος εξοπλισμός των δορυφόρων είναι ευαίσθητος στην υπερβολική ζέστη ή το κρύο. Μεταξύ των τρόπων προστασίας των οργάνων συγκαταλέγονται η χρήση πολυστρωματικών καλυμμάτων που μοιάζουν με αλουμινόχαρτο για τη συγκράτηση της θερμότητας, καθώς και η προσθήκη ψυγείων για την απομάκρυνση της θερμότητας από τον ηλεκτρικό εξοπλισμό.
