ESA dla dzieci

Pływy na Tytanie wskazują na istnienie ukrytego oceanu

Titan’s tides point to a hidden ocean
Wyświetl obraz

Ziemia jest często nazywana niebieską planetą, ponieważ jest to jedyny świat w naszym Układzie Słonecznym, który w znacznej części pokryty jest wodą. Uważa się jednak, że pod powierzchnią wielu satelitów, w tym gigantycznego księżyca Saturna – Tytana – znajdują się oceany. Wskazówką co do istnienia podpowierzchniowego oceanu na Tytanie jest odkrycie silnych pływów.

Każdy, kto odwiedza wybrzeże, wie, czym są pływy – dwukrotne wznoszenie się i opadanie poziomu morza każdego dnia. Mniej oczywiste są natomiast pływy, które powodują, że skorupa naszej planety unosi się i opada o kilkadziesiąt centymetrów. Pływy te wynikają ze wspólnego oddziaływania grawitacyjnego Księżyca i Słońca na Ziemię. Pływy na Tytanie powstają w podobny sposób. Tym razem jednak to siła grawitacyjna Saturna powoduje, że księżyc zmienia swój kształt podczas 16-dniowego obiegu wokół planety.

Zmiany kształtu Tytana wykryto dzięki dokładnemu śledzeniu toru lotu sondy Cassini podczas jej przelotów w pobliżu tego księżyca. Różnice w sile, z jaką Tytan oddziaływał na sondę Cassini, wykazały, że przyciąganie grawitacyjne księżyca – a co za tym idzie, jego kształt – uległo bardzo nieznacznej zmianie. W najdalszym punkcie, gdy siła grawitacyjna Saturna jest słabsza, Tytan ma kształt niemal kulisty, przypominający piłkę do futbolu amerykańskiego. Gdy księżyc znajduje się najbliżej Saturna, ulega rozciągnięciu, przez co przypomina raczej piłkę do rugby.

Powstałe w ten sposób pływy powodują, że powierzchnia Tytana unosi się i opada o ponad 10 metrów. Wahania te są jednak znacznie większe, niż można by się spodziewać, gdyby księżyc ten był w całości stały. Wskazuje to na istnienie pod powierzchnią oceanu, którego głębokość może wynosić 250 km, ukrytego pod lodową skorupą o grubości około 50 km.