Śmieci kosmiczne stanowią poważny problem. Niektóre z nich są bardzo duże, na przykład wypalone stopnie rakiet, nieczynne statki kosmiczne oraz nieliczne narzędzia zagubione podczas spacerów kosmicznych. Jednak większość z nich jest znacznie mniejsza.
Zderzenia z dużymi fragmentami śmieci kosmicznych mogą unieruchomić, a nawet zniszczyć statek kosmiczny, jak miało to miejsce w przypadku francuskiego statku kosmicznego „Cerise” w 1996 roku. Mniejsze fragmenty śmieci kosmicznych również mogą spowodować poważne uszkodzenia lub stanowić zagrożenie dla astronauty wykonującego spacer kosmiczny.
Kiedy w 2002 roku panele słoneczne teleskopu kosmicznego Hubble’a sprowadzono z powrotem na Ziemię, były one pokryte kraterami uderzeniowymi o średnicy dochodzącej do 8 mm.
Obecnie teleskopy i radary monitorują ponad 12 000 fragmentów śmieci kosmicznych o rozmiarach sięgających zaledwie 10 cm. Wiele milionów fragmentów jest zbyt małych, by je zarejestrować, na przykład drobinki farby i pyłu.
W normalnych warunkach nie stanowiłyby one zagrożenia, ale w przestrzeni kosmicznej szczątki poruszają się z dużą prędkością. Nawet cząsteczki pyłu zachowują się jak maleńkie pociski. ESA zajmuje się problemem szczątków kosmicznych na różne sposoby. Laboratorium „Columbus” na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej jest chronione specjalną osłoną.
Europejskie Centrum Operacji Kosmicznych (ESOC) bardzo uważnie obserwuje śmieci kosmiczne. Wykorzystuje do tego celu teleskop o średnicy 1 metra znajdujący się na Wyspach Kanaryjskich oraz system radarowy zlokalizowany w Niemczech. Mikroskopijne śmieci kosmiczne są również monitorowane przez satelitę Proba-1 należącego do ESA oraz w ramach eksperymentu ESA prowadzonego na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.
Informacje te pozwalają ESOC udzielać wskazówek dotyczących tego, kiedy statek kosmiczny powinien zostać przeniesiony na bezpieczniejszą orbitę. Stanowią one również wczesne ostrzeżenie przed dużymi obiektami, które wkrótce wkroczą ponownie w atmosferę.
