ESA Kids

ESA’s ruimtetelescopen ontdekken het vroege heelal

Artist concept of the Herschel spacecraft
Artistieke weergave van het Herschel-ruimtevaartuig
De afbeelding openen

Astronomen wereldwijd kijken uit naar de lancering van een Ariane 5-raket met twee baanbrekende ESA-satellieten aan boord. De satellieten zijn genoemd naar beroemde Europese wetenschappers: Planck en Herschel. Deze geavanceerde ruimtetelescopen kijken terug in de tijd als een soort tijdmachines van de 21e eeuw . Ze gaan wetenschappers helpen met het ontrafelen van geheimen. Hoe zijn sterren, melkwegstelsels en het heelal ontstaan.

Herschel wordt de grootste telescoop die ooit in de ruimte is gelanceerd. Het hart van het instrument wordt gevormd door een hoofdspiegel met een diameter van 3,5 m – die veel groter, maar lichter is dan de spiegel van de Hubble-ruimtetelescoop. Het 3,4 ton wegende observatorium is vernoemd naar de Duits-Britse astronoom William Herschel, die in het jaar 1800 geschiedenis schreef door de ontdekking van onzichtbaar infraroodlicht (dat wij als warmte waarnemen). Drie instrumenten aan boord van de moderne Herschel zullen ten minste drie jaar lang onderzoek doen naar wolken van koud stof, waar sterren ontstaan, en naar verre sterrenstelsels die sterk schijnen in het infrarood.

Planck telescope
Planck-telescoop

Naast Herschel komt in de raket een satelliet die is ontworpen om terug te kijken naar het begin van de tijd. Dit 1900 kilo zware ruimtevaartuig is genoemd naar de Duitse natuurkundige Max Planck. Het bestudeert de vage echo's die zijn overgebleven na de geboorte van het heelal tijdens de oerknal. Deze echo's zijn waar te nemen als temperatuurvariaties van een paar miljoenste graad. Om deze onzichtbare microgolfstraling waar te kunnen nemen en in kaart te kunnen brengen, moeten de twee detectoren van Planck worden supergekoeld naar -273 graden Celsius. In ongeveer vijftien maanden verzamelt de grootste spiegel van het observatorium, die ongeveer anderhalve meter groot is, de enorm zwakke straling die zo'n veertien miljard jaar geleden aan zijn reis naar de aarde is begonnen.