Έχεις δει ποτέ ένα φρούτο ή ένα αντικείμενο να πέφτει από ένα δέντρο; Και έχεις προσπαθήσει ποτέ να πετάξεις μια πέτρα και να την παρακολουθήσεις καθώς πέφτει; Αυτή η δύναμη που ‘τραβά προς τα κάτω’ τα πράγματα ονομάζεται βαρύτητα.
Η βαρυτική δύναμη της Γης μας έλκει συνεχώς. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα πόδια μας παραμένουν πάντα στο έδαφος. Ωστόσο, δεν χρειάζεται να βρισκόμαστε σε άμεση επαφή με τη Γη για να μας έλκει· αρκεί να μην είμαστε πολύ μακριά, ώστε να δράσουν οι ίδιες δυνάμεις. Γι' αυτό ο δικός μας πλανήτης περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο, και η Σελήνη περιστρέφεται γύρω από τη Γη.
Η βαρυτική δύναμη καθορίζεται από τη μάζα ενός αντικειμένου. Η βαρυτική δύναμη μεταξύ δύο αντικειμένων είναι ανάλογη με τη μάζα τους και μειώνεται πολύ γρήγορα τη στιγμή που τα χωρίζουμε. Στην πραγματικότητα, ελκύουμε και εμείς αντικείμενα με τη ‘δική μας’ βαρυτική δύναμη, αλλά είμαστε πολύ ελαφριοί για να δούμε τα αποτελέσματα! Ο Ήλιος, ωστόσο, είναι τόσο μεγάλος που μπορεί να μας κρατά κοντά του ακόμα και όταν βρίσκεται τόσο μακριά. Και η Σελήνη ασκεί τη βαρυτική της δύναμη· καθώς είναι μικρότερη και ελαφρύτερη από τη Γη, αν μπορούσαμε να ζυγιστούμε πάνω της, θα ανακαλύπταμε ότι ζυγίζουμε περίπου το ένα έκτο του βάρους μας στη Γη.
Κάποιος θα μπορούσε να ρωτήσει γιατί η Σελήνη δεν πέφτει στη Γη όπως ένα μήλο από το δέντρο. Ο λόγος είναι ότι η Σελήνη δεν μένει ποτέ ακίνητη. Κινείται συνεχώς γύρω μας. Χωρίς τη βαρυτική έλξη της Γης, θα απομακρυνόταν απλώς στο διάστημα. Αυτός ο συνδυασμός ταχύτητας και απόστασης από τη Γη επιτρέπει στη Σελήνη να βρίσκεται πάντα σε ισορροπία μεταξύ πτώσης και διαφυγής. Αν ήταν πιο γρήγορη, θα διαφύγει· αν ήταν πιο αργή, θα πέσει!
Είπαμε ότι η δύναμη της βαρύτητας εξαρτάται και από την απόσταση. Αν απομακρυνόμασταν αρκετά, θα μπορούσαμε να ξεφύγουμε από την έλξη της. Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε με τα διαστημικά σκάφη. Πρέπει να φτάσουμε και να ξεπεράσουμε τη λεγόμενη ‘ταχύτητα διαφυγής’, η οποία είναι περίπου 11,2 km/s (με τέτοια ταχύτητα, θα μπορούσαμε να μετακινηθούμε από το Λονδίνο στη Νέα Υόρκη σε μόλις δέκα λεπτά!). Μόλις ένα διαστημικό λεωφορείο φτάσει σε αυτή την ταχύτητα, είναι ελεύθερο να ταξιδέψει στο Ηλιακό Σύστημα.
Μέσα σε ένα διαστημικό λεωφορείο που βρίσκεται σε τροχιά, δεν αισθανόμαστε τη βαρυτική δύναμη της Γης. Τα αντικείμενα δεν πέφτουν, αλλά αιωρούνται· αν πηδήξεις προς τα πάνω, δεν επιστρέφεις κάτω. Το ίδιο συμβαίνει και στους αστροναύτες όταν βρίσκονται σε διαστημικούς σταθμούς που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη!
