Kosmos jest ogromny. Jest tak rozległy, że bardzo trudno wyobrazić sobie odległości, jakie się w nim występują, nawet między obiektami w naszym najbliższym otoczeniu, czyli w Układzie Słonecznym. Gdyby astronomowie opisywali te odległości w kilometrach, musieliby posługiwać się bardzo dużymi liczbami. Dlatego, aby uprościć sprawę oraz sprawić, by liczby były mniejsze i łatwiejsze w obliczeniach, stosuje się inne jednostki miary.
Jednostka astronomiczna
Odległość między Ziemią a Słońcem wynosi około stu pięćdziesięciu milionów kilometrów. Jest to ogromna liczba, dlatego astronomowie używają jednostki astronomicznej do określenia tej odległości. Jedna jednostka astronomiczna, czyli ‘au’, to odległość między Ziemią a Słońcem. Służy ona do porównywania odległości innych ciał w Układzie Słonecznym, takich jak Słońce, planety, komety i asteroidy.
Rok świetlny
A co z obszarami poza naszym Układem Słonecznym? Jak daleko znajduje się najbliższa gwiazda, Proxima Centauri? Proxima Centauri znajduje się w odległości około 38 000 000 000 000 km (trzydzieści osiem milionów milionów kilometrów). Odległość ta jest tak ogromna, że gdyby statek kosmiczny wyruszył w kierunku tej gwiazdy, dotarcie do niej zajęłoby mu około 75 000 lat.
Wykorzystanie jednostki astronomicznej do opisywania odległości gwiazd (i obiektów poza naszym Układem Słonecznym) nie pomaga astronomom w uzyskaniu niewielkich liczb, z którymi mogliby pracować. Odległość do Promixy Centauri wynosi około 265 000 au. Potrzebna jest więc inna jednostka! Aby zmierzyć odległość (przynajmniej do najbliższych nam gwiazd), można zatem posłużyć się latami świetlnymi.
Światło jest najszybszą znaną nam rzeczą. W przestrzeni kosmicznej światło porusza się z prędkością prawie 300 000 km/s. Rok świetlny to odległość, jaką światło pokonuje w ciągu jednego roku, czyli 9 461 000 000 000 kilometrów! Pokonanie tej odległości do najbliższej Układowi Słonecznemu gwiazdy zajmuje światłu około 4,2 roku, dlatego astronomowie twierdzą, że Proxima Centauri znajduje się w odległości 4,2 lat świetlnych.
To tylko najbliższa gwiazda. Nocne niebo jest pełne gwiazd z naszej galaktyki, Drogi Mlecznej. Najbliższa duża galaktyka w stosunku do Drogi Mlecznej znajduje się w ogromnej odległości dwóch i pół miliona lat świetlnych. A to tylko ta najbliższa! Wiele galaktyk, również pełnych gwiazd, znajduje się tysiące razy dalej. Kosmos jest ogromny!
