ESA Kids

GOCE – ESA’s zwaartekrachtverkenner

Sunny side of GOCE
De zonnige kant van GOCE
De afbeelding openen

Wist u dat uw gewicht enigszins verschilt, afhankelijk van waar u woont? Dit komt doordat de zwaartekracht van de aarde van plaats tot plaats varieert. Hoe groot dit verschil precies is, wordt momenteel gemeten door de GOCE-satelliet (Gravity field and steady-state Ocean Circulation Explorer) van de ESA.

GOCE, dat in maart 2009 werd gelanceerd, is de eerste van de Earth Explorer-missies van de ESA. Het heeft tot taak de beste informatie tot nu toe te verschaffen over het ‘zwaartekrachtveld’ van de aarde.

Wist je dat je gewicht afhankelijk is van waar je woont? Dat komt omdat de aantrekkingskracht van de aarde niet overal gelijk is. Hoeveel de zwaartekracht precies verschilt, wordt nu gemeten door ESA's Gravity field and steady-state Ocean Circulation Explorer (GOCE) satelliet. GOCE is in maart 2009 gelanceerd en is de eerste van ESA’s Earth Explorer-missies. De satelliet heeft als taak om meer precieze informatie te verzamelen over het ‘zwaartekrachtveld’ van de aarde dan tot nu toe beschikbaar is.

Earth's geoid as seen by GOCE
De geoïde van de aarde, zoals waargenomen door GOCE

Zonder zwaartekracht zou iedereen (en alles) wegzweven, de ruimte in. Maar de aantrekkingskracht is niet overal gelijk. Dat komt voor een deel omdat de planeet niet helemaal rond is – hij is iets platter bij de polen. De zwaartekracht wordt ook beïnvloed door hoge bergen, diepe troggen in de oceaanbodem en de dikte en dichtheid van lagen gesteente.

De pijlvormige GOCE is bovendien uiterst stabiel en bevat geen bewegende onderdelen, zoals die vaak bij andere ruimtevaartuigen worden aangetroffen. Een geavanceerd systeem voor houdingsregeling zorgt ervoor dat de zwaartekrachtmetingen niet worden beïnvloed door bewegingen van de satelliet.

Waarom is het belangrijk om de zwaartekracht precies te meten? De gegevens van GOCE worden gebruikt voor het bestuderen van de oceaanstromen, het veranderende zeeniveau, de hoogte van het landoppervlak en de diepte van bergwortels. Er zijn ook een heleboel praktische toepassingen, bijvoorbeeld in de bouwsector.