11 marca, kiedy potężne trzęsienie ziemi i tsunami nawiedziły Japonię, zginęły tysiące ludzi, a całe miasta zostały zmiecione z powierzchni ziemi. Niestety nie ma sposobu, by przewidzieć takie katastrofy. Technologia kosmiczna może jednak odegrać ważną rolę w akcjach ratowniczych i pomocowych.
Trzęsienie ziemi osiągnęło siłę 9,0 w skali Richtera i było jednym z największych w historii. Doszło do niego, gdy dwie ogromne płyty skorupy ziemskiej nagle przesunęły się wzdłuż głębokiego rowu na Oceanie Spokojnym. Gwałtowny ruch dna oceanicznego spowodował przesunięcie Japonii o około 4 m w kierunku Ameryki Północnej. Dno morskie zostało również wypchnięte w górę, co wywołało ogromne fale, które uderzyły w wybrzeże.
Na mocy międzynarodowego porozumienia wkrótce zaczęły napływać zdjęcia obszaru dotkniętego katastrofą z wielu satelitów. Należą do nich niemieckie satelity TerraSAR-X i RapidEye, francuski SPOT-5, satelita Envisat należący do ESA oraz inne satelity z USA. Zdjęcia te są udostępniane bezpłatnie lokalnym władzom i pracownikom organizacji humanitarnych. Szczególnie cenne są zdjęcia radarowe, ponieważ pokazują one powierzchnię ziemi niezależnie od warunków pogodowych, zarówno w dzień, jak i w nocy.
Dzięki porównaniu zdjęć satelitarnych sprzed i po zdarzeniu można jak najszybciej oszacować zasięg rozległych zniszczeń. Zespoły poszukiwawczo-ratownicze na ziemi szybko orientują się, jak zmienił się krajobraz i gdzie ich pomoc jest najbardziej potrzebna.
W nadchodzących tygodniach i miesiącach dostęp do najnowszych danych satelitarnych będzie nadal stanowił istotny element działań kryzysowych, przyczyniając się do przyszłej odbudowy i powrotu do normalności. Dane satelitarne pomogą nam również lepiej zrozumieć te zagrożenia geologiczne. Być może pewnego dnia pomogą one nawet w wczesnym ostrzeganiu przed przyszłymi mega-trzęsieniami ziemi.
