Μετά από περισσότερα από τέσσερα χρόνια σε τροχιά, η αποστολή GOCE της ESA πλησιάζει στο τέλος της. Στα μέσα Οκτωβρίου, ο δορυφόρος θα εξαντλήσει τα καύσιμά του και η τροχιά του θα αρχίσει να αποσυντίθεται. Η επανείσοδος στην ατμόσφαιρα αναμένεται να πραγματοποιηθεί περίπου τρεις εβδομάδες αργότερα.
Ο GOCE περιστρέφεται γύρω από τη Γη από τον Μάρτιο του 2009 σε ύψος μικρότερο των 270 χλμ., το οποίο είναι ασυνήθιστα χαμηλό για έναν επιστημονικό δορυφόρο. Αποστολή του είναι να χαρτογραφεί με απαράμιλλη ακρίβεια τις ελάχιστες διακυμάνσεις της βαρύτητας στην επιφάνεια της Γης.
Η βαρύτητα είναι η δύναμη που έλκει τα πάντα προς το έδαφος. Ωστόσο, η βαρυτική έλξη της Γης διαφέρει ελαφρώς από τόπο σε τόπο. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι ο πλανήτης δεν είναι απόλυτα στρογγυλός – είναι ελαφρώς πεπλατυσμένος στους πόλους. Η βαρύτητα επηρεάζεται επίσης από τα ψηλά βουνά και τις βαθιές ωκεάνιες τάφρους, καθώς και από το πάχος και την πυκνότητα των ωκεανών και των πετρωμάτων.
Καθώς το GOCE διέρχεται από περιοχές με διαφορετική βαρυτική έλξη, το διαστημικό σκάφος αναπηδά πάνω-κάτω, και τα όργανά του καταγράφουν αυτές τις μεταβολές στην τροχιά του. Τέτοιες ακριβείς μετρήσεις κατέστησαν δυνατές χάρη στη χαμηλή τροχιά του και στον κομψό, αεροδυναμικό σχεδιασμό του, που του χάρισαν το παρατσούκλι ‘Ferrari του διαστήματος’. Ο μοναδικός αυτός δορυφόρος είναι επίσης εξαιρετικά σταθερός, χωρίς κανένα από τα κινούμενα μέρη που χρησιμοποιούνται συχνά σε άλλα διαστημικά σκάφη.
Τα δεδομένα από το GOCE έχουν χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη των ωκεάνιων ρευμάτων, της μεταβολής της στάθμης της θάλασσας, του υψομέτρου της επιφάνειας της ξηράς και της στρωματοποιημένης δομής του πετρώδους φλοιού της Γης. Ανίχνευσε μάλιστα ανέμους στο διάστημα και ηχητικά κύματα που διαδόθηκαν προς τα πάνω μέσα από την ατμόσφαιρα μετά τον τεράστιο σεισμό που έπληξε την Ιαπωνία στις 11 Μαρτίου 2011. Ίσως το σημαντικότερο αποτέλεσμα να είναι ένα εξαιρετικά ακριβές μοντέλο (γνωστό ως ‘γεωειδές’) της βαρύτητας της Γης. Το γεωειδές αποκαλύπτει πώς θα έμοιαζε η Γη αν η βαρύτητα ήταν ίση σε όλα τα σημεία της επιφάνειάς της, έτσι ώστε το νερό να μην ρέει από το ένα σημείο στο άλλο.
