Πώς είναι ο καιρός εκεί που βρίσκεστε σήμερα; Όλοι έχουμε συνηθίσει να ελέγχουμε την πρόγνωση του καιρού και να σκεφτόμαστε πώς θα επηρεάσει τη μέρα μας. Γνωρίζατε όμως ότι υπάρχει και «καιρός» στο διάστημα; Από τις 5 έως τις 9 Νοεμβρίου 2018 είναι η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Διαστημικού Καιρού, η ιδανική ευκαιρία για να μάθετε περισσότερα.
Ο Ήλιος εκπέμπει πολλά φορτισμένα σωματίδια, τα οποία μερικές φορές ονομάζονται “ηλιακός άνεμος”. Αυτά τα σωματίδια μπορούν να επηρεάσουν το μαγνητικό πεδίο που περιβάλλει τον πλανήτη μας. Μερικές φορές προκαλούν όμορφα φαινόμενα, όπως το σέλας. Επιπλέον, η περιοχή του διαστήματος στην οποία βρισκόμαστε μπορεί να επηρεαστεί από ενεργητικά σωματίδια, όπως οι γαλαξιακές κοσμικές ακτίνες! Οι συνθήκες στο διάστημα που δημιουργούνται από αυτά τα σωματίδια είναι αυτό που ονομάζουμε “διαστημικό καιρό”.
Τα περισσότερα φαινόμενα διαστημικού καιρού είναι πολύ ήπια και δεν μας επηρεάζουν ιδιαίτερα. Γι’ αυτό και δεν χρειάζεται να ελέγχουμε καθημερινά την πρόγνωση του διαστημικού καιρού πριν βγούμε από το σπίτι μας! Πρόκειται, ωστόσο, για κάτι που παρακολουθούν οι επιστήμονες της ESA, καθώς οι πολύ ισχυροί ηλιακοί άνεμοι μπορούν να διαταράξουν ή ακόμη και να προκαλέσουν ζημιά στους δορυφόρους που βρίσκονται σε τροχιά, καθώς και στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας στην επιφάνεια της Γης. Φανταστείτε να μην υπήρχαν συστήματα δορυφορικής πλοήγησης, κινητά τηλέφωνα ή ηλεκτρικό ρεύμα! Αυτό θα προκαλούσε μεγάλη αναστάτωση και θα χρειαζόταν χρόνος για να διορθωθεί. Η ESA εκτιμά ότι ένα ακραίο φαινόμενο διαστημικού καιρού θα μπορούσε να προκαλέσει ζημιές και προβλήματα αξίας περίπου 15 δισεκατομμυρίων ευρώ – ένα τεράστιο ποσό!
Οι ηλιακές καταιγίδες είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες για τους αστροναύτες στο διάστημα. Χωρίς την προστασία του γήινου μαγνητικού πεδίου, το πλήρωμα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού εκτίθεται σε περισσότερη ακτινοβολία από ό,τι εμείς εδώ στη Γη. Φανταστείτε ότι βρισκόμαστε στο μέλλον και ταξιδεύετε με ένα διαστημόπλοιο προς τον Άρη. Σίγουρα θα θέλατε να παρακολουθείτε τις διαστημικές καιρικές συνθήκες, καθώς οι ισχυροί ηλιακοί άνεμοι θα μπορούσαν να φέρουν θανατηφόρα ακτινοβολία, πράγμα που σημαίνει ότι θα έπρεπε να καταφύγετε σε ένα ειδικό διαμέρισμα του σκάφους σας.
Στο μέλλον, καθώς θα βασιζόμαστε όλο και περισσότερο στους δορυφόρους και θα ταξιδεύουμε όλο και πιο μακριά στο διάστημα, οι γνώσεις της ESA σχετικά με τον διαστημικό καιρό θα αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία για την ασφάλεια τόσο των ίδιων μας όσο και της κοινωνίας μας.
Ενδιαφέρον στοιχείο: Το Πρόγραμμα Παρακολούθησης της Διαστημικής Κατάστασης της ESA χρησιμοποιεί όργανα στο διάστημα και στη Γη για την παρακολούθηση του διαστημικού καιρού!
