{"id":984,"date":"2005-05-10T10:58:00","date_gmt":"2005-05-10T08:58:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/satellites_study_deadly_dust_storms\/"},"modified":"2026-10-08T00:34:31","modified_gmt":"2026-10-07T22:34:31","slug":"satellites_study_deadly_dust_storms","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/satellites_study_deadly_dust_storms\/","title":{"rendered":"Satelity badaj\u0105 \u015bmiertelne burze piaskowe"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>Py\u0142 jest wielkim podr\u00f3\u017cnikiem. Nierzadko zdarza si\u0119, \u017ce cienka warstwa py\u0142u z afryka\u0144skiej pustyni Sahara osiada na zaparkowanych samochodach oddalonych o tysi\u0105ce kilometr\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n<p>Jednak py\u0142 mo\u017ce by\u0107 \u015bmiertelny. Na suchych obrze\u017cach Sahary (znanych jako Sahel) 300 milion\u00f3w ludzi jest nara\u017conych na \u015bmierteln\u0105 chorob\u0119 zwan\u0105 zapaleniem opon m\u00f3zgowych.<\/p>\n<p>Choroba ta powoduje obrz\u0119k m\u00f3zgu i opon m\u00f3zgowo-rdzeniowych. Osoby, kt\u00f3re nie umr\u0105 na t\u0119 chorob\u0119, mog\u0105 cierpie\u0107 na g\u0142uchot\u0119 i uszkodzenie m\u00f3zgu.<\/p>\n<p>\u201cOgniska zapalenia opon m\u00f3zgowych pojawiaj\u0105 si\u0119 po okresie bezdeszczowym, przy niskiej wilgotno\u015bci powietrza i du\u017cej ilo\u015bci py\u0142u w powietrzu\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142a Isabelle Jeanne z Centre de Recherche M\u00e9dicale et Sanitaire w Nigrze.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\" data-width=\"2241\" data-credit=\"ESA 2003\" data-detail-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2003\/07\/Dust_blown_from_the_Western_Sahara_towards_the_Canary_Islands2\" data-licence=\"ESA Standard Licence\" data-licence-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Terms_and_conditions_of_use_of_images_and_videos_available_on_the_esa_website\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\" src=\"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2003\/07\/dust_blown_from_the_western_sahara_towards_the_canary_islands2\/17890688-2-eng-GB\/Dust_blown_from_the_Western_Sahara_towards_the_Canary_Islands.jpg\" alt=\"Dust blown from the Western Sahara towards the Canary Islands\"><figcaption>Py\u0142 przenoszony przez wiatr z Sahary Zachodniej w kierunku Wysp Kanaryjskich<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dok\u0142adny zwi\u0105zek nie jest jeszcze znany. Jedna z teorii g\u0142osi, \u017ce unoszony przez wiatr py\u0142, tak drobny jak talk, powoduje podra\u017cnienie b\u0142ony \u015bluzowej nosa. U\u0142atwia to bakteriom przedostanie si\u0119 do krwiobiegu.<\/p>\n<p>ESA wspiera naukowc\u00f3w w badaniach nad ogniskami zapalenia opon m\u00f3zgowych oraz w prognozowaniu ich wyst\u0105pienia. Celem jest zdobycie wi\u0119kszej wiedzy na temat \u015bmiertelnych epidemii, kt\u00f3re cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 po pojawieniu si\u0119 py\u0142u.<\/p>\n<p>Naukowcy zajmuj\u0105cy si\u0119 medycyn\u0105 wykorzystuj\u0105 zdj\u0119cia satelitarne do \u015bledzenia ogromnych burz piaskowych przetaczaj\u0105cych si\u0119 przez region Sahelu. Podczas ostatniej pory suchej ESA dostarcza\u0142a cotygodniowe mapy py\u0142u w ramach systemu wczesnego ostrzegania. Mapy regionu Sahelu opieraj\u0105 si\u0119 na codziennych zdj\u0119ciach z satelity meteorologicznego Meteosat-7, zbudowanego przez ESA.<\/p>\n<p>Kolejnym krokiem jest przeanalizowanie zdj\u0119\u0107 wykonanych w ci\u0105gu ostatnich 10 lat oraz poszukiwanie powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy burzami piaskowymi a ogniskami tej choroby.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dust is a great traveller. It is not uncommon for a fine coating of dust from Africa\u2019s Sahara desert to settle on parked cars thousands of kilometres away. But dust [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2005\/05\/a_dust_storm_as_seen_by_msg-12\/17898495-2-eng-GB\/A_dust_storm_as_seen_by_MSG-1.gif","esa_banner_description":"A dust storm as seen by MSG-1","esa_banner_credit":"DLR","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2005\/05\/A_dust_storm_as_seen_by_MSG-12","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[42,10,43],"tags":[],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-984","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-earth","category-learn","category-protecting-earth"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/984","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=984"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/984\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4776,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/984\/revisions\/4776"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=984"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=984"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=984"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=984"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=984"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=984"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=984"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=984"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=984"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=984"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}