{"id":935,"date":"2004-12-03T09:37:00","date_gmt":"2004-12-03T08:37:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/lakes\/"},"modified":"2026-10-08T00:33:57","modified_gmt":"2026-10-07T22:33:57","slug":"lakes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/lakes\/","title":{"rendered":"Jeziora"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>Jeziora stanowi\u0105 cenne \u017ar\u00f3d\u0142o wody i po\u017cywienia, zw\u0142aszcza w krajach ubogich. S\u0105 one jednak podatne na zniszczenia spowodowane nadmiern\u0105 eksploatacj\u0105, zanieczyszczeniem i zmianami klimatu. Zmiany wielko\u015bci i linii brzegowej jezior mo\u017cna \u0142atwo zaobserwowa\u0107 z kosmosu.<\/p>\n<\/div>\n<p>Informacje te s\u0105 niezwykle cenne w odleg\u0142ych regionach i krajach ubogich. Pokazuj\u0105 one, w jaki spos\u00f3b rolnictwo i warunki pogodowe wp\u0142ywaj\u0105 na poziom wody. Stanowi\u0105 one r\u00f3wnie\u017c ostrze\u017cenie przed powodziami dla os\u00f3b mieszkaj\u0105cych w pobli\u017cu.<\/p>\n<p>Satelity dostarczaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wa\u017cnych informacji na temat stanu jezior, w tym temperatury wody, jej barwy i stopnia zanieczyszczenia.<\/p>\n<p>Jednym z najbardziej dramatycznych przyk\u0142ad\u00f3w jest Morze Aralskie w Kazachstanie. Niegdy\u015b czwarte co do wielko\u015bci jezioro na \u015bwiecie, w ci\u0105gu ostatnich 45 lat skurczy\u0142o si\u0119 do rozmiar\u00f3w mniejszych ni\u017c po\u0142owa pierwotnej powierzchni.<br \/>Zdj\u0119cia z satelit\u00f3w, takich jak Envisat nale\u017c\u0105cy do ESA, pokazuj\u0105, jak dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka sprawi\u0142a, \u017ce rzeki wp\u0142ywaj\u0105ce do Morza Aralskiego zamieni\u0142y si\u0119 w stru\u017cki. W rezultacie jezioro faktycznie podzieli\u0142o si\u0119 na dwie cz\u0119\u015bci. Wok\u00f3\u0142 jego brzeg\u00f3w rozci\u0105ga si\u0119 obecnie pustynia o powierzchni 40 000 kilometr\u00f3w kwadratowych, pokryta bia\u0142\u0105, s\u0142on\u0105 gleb\u0105.<\/p>\n<p>Urz\u0105dzenia radarowe znajduj\u0105ce si\u0119 w przestrzeni kosmicznej mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c mierzy\u0107 zmiany poziomu w\u00f3d jezior oraz rzek, kt\u00f3re je zasilaj\u0105. W wi\u0119kszo\u015bci obszaru Morza Aralskiego poziom wody obni\u017cy\u0142 si\u0119 o 14 metr\u00f3w od lat 60. XX wieku. Jednak dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu podniesienie poziomu wody i zmniejszenie zasolenia w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci jeziora przynios\u0142y w ostatnich latach pewne sukcesy.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lakes are valuable sources of water and food, particularly in poor countries. However, they are easily damaged by overuse, pollution and climate change. Changes in the sizes and shorelines of [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2003\/07\/the_shrinking_aral_sea_seen_from_envisat_s_meris2\/17873002-2-eng-GB\/The_shrinking_Aral_Sea_seen_from_Envisat_s_MERIS.jpg","esa_banner_description":"The shrinking Aral Sea, seen from Envisat's MERIS","esa_banner_credit":"ESA","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2003\/07\/The_shrinking_Aral_Sea_seen_from_Envisat_s_MERIS2","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[42,10,66],"tags":[2],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-935","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-earth","category-learn","category-water-world","tag-background-article"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/935","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=935"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/935\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2078,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/935\/revisions\/2078"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=935"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=935"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=935"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=935"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=935"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=935"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=935"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=935"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=935"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=935"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}