{"id":929,"date":"2004-11-16T09:56:00","date_gmt":"2004-11-16T08:56:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/life_on_mars\/"},"modified":"2026-10-08T00:33:53","modified_gmt":"2026-10-07T22:33:53","slug":"life_on_mars","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/life_on_mars\/","title":{"rendered":"\u017bycie na Marsie"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>Nawet przy u\u017cyciu najwi\u0119kszych teleskop\u00f3w bardzo trudno jest dostrzec na Marsie jakiekolwiek szczeg\u00f3\u0142y. Pod koniec XIX wieku niekt\u00f3rzy naukowcy s\u0105dzili, \u017ce dostrzegaj\u0105 proste linie przecinaj\u0105ce powierzchni\u0119 planety. Linie te \u0142\u0105czy\u0142y zielonkawe obszary, kt\u00f3re wygl\u0105da\u0142y, jakby by\u0142y pokryte ro\u015blinno\u015bci\u0105. Naukowcy ci s\u0105dzili, \u017ce te proste linie to kana\u0142y zbudowane przez Marsjan w celu doprowadzania wody do upraw.<\/p>\n<\/div>\n<p>Zdj\u0119cia z sond kosmicznych wykaza\u0142y, \u017ce kana\u0142y te nie istniej\u0105. Na planecie nie ma \u017cadnych \u015blad\u00f3w \u017cycia \u2013 ani ro\u015blin, ani inteligentnych Marsjan. Obecnie wiemy, \u017ce Mars jest bardzo zimn\u0105 i such\u0105 planet\u0105, na kt\u00f3rej na powierzchni nie mo\u017ce istnie\u0107 woda w stanie ciek\u0142ym. Jednak na czapach polarnych znajduj\u0105 si\u0119 rozleg\u0142e obszary lodu wodnego. Du\u017co lodu znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w zamarzni\u0119tej glebie \u2013 podobnie jak w obszarach wiecznej zmarzliny na p\u00f3\u0142nocy Kanady i Rosji.<\/p>\n<p>Du\u017ce, wyschni\u0119te koryta rzek r\u00f3wnie\u017c wskazuj\u0105, \u017ce niegdy\u015b na powierzchni p\u0142yn\u0119\u0142o du\u017co wody. Najnowsze dane z sondy \u201eMars Express\u201d i innych statk\u00f3w kosmicznych wskazuj\u0105, \u017ce g\u0142\u0119boko pod ziemi\u0105 mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 woda w stanie ciek\u0142ym. Je\u015bli Mars by\u0142 kiedy\u015b cieplejszy i bardziej wilgotny, na Czerwonej Planecie mog\u0142o powsta\u0107 \u017cycie. Proste formy \u017cycia, takie jak bakterie, mog\u0105 nadal istnie\u0107 pod zamarzni\u0119t\u0105 powierzchni\u0105.<\/p>\n<p>W 1996 roku grupa naukowc\u00f3w og\u0142osi\u0142a \u015bwiatu, \u017ce odkry\u0142a \u015blady bakterii w meteorycie pochodz\u0105cym z Marsa. Jednak teoria ta nie cieszy si\u0119 zbytni\u0105 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d wi\u0119kszo\u015bci innych naukowc\u00f3w. Gdyby w przysz\u0142o\u015bci odkryto \u017cycie na Marsie, by\u0142by to pierwszy dow\u00f3d na to, \u017ce nie jeste\u015bmy sami we Wszech\u015bwiecie.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Even with the largest telescopes it is very hard to see much detail on Mars. In the late 1800s, some scientists thought they could see straight lines crossing the planet&#8217;s [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2002\/07\/the_mars_express_spacecraft_in_orbit_around_mars2\/17863233-3-eng-GB\/The_Mars_Express_spacecraft_in_orbit_around_Mars.jpg","esa_banner_description":"The Mars Express spacecraft in orbit around Mars","esa_banner_credit":"ESA 2001, Illustration by Medialab","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2002\/07\/The_Mars_Express_spacecraft_in_orbit_around_Mars2","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[10,11,12],"tags":[2],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-929","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-learn","category-our-universe","category-planets-and-moons","tag-background-article"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=929"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2072,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/929\/revisions\/2072"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=929"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=929"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=929"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=929"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=929"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=929"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=929"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}