{"id":877,"date":"2005-06-30T09:24:00","date_gmt":"2005-06-30T07:24:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/esa_s_gravity_explorer\/"},"modified":"2026-10-08T00:33:17","modified_gmt":"2026-10-07T22:33:17","slug":"esa_s_gravity_explorer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/esa_s_gravity_explorer\/","title":{"rendered":"Gravity Explorer agencji ESA"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>Wed\u0142ug najnowszych bada\u0144 przeprowadzonych przez ESA trz\u0119sienie ziemi na Sumatrze, kt\u00f3re mia\u0142o miejsce 26 grudnia 2004 r., nie tylko spustoszy\u0142o ogromny obszar, ale tak\u017ce nieznacznie zmieni\u0142o grawitacj\u0119 tego obszaru.<\/p>\n<\/div>\n<p>Kiedy podczas trz\u0119sienia ziemi dno Oceanu Indyjskiego przesun\u0119\u0142o si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii uskoku o d\u0142ugo\u015bci 1000 km, powsta\u0142a p\u00f3\u0142ka o wysoko\u015bci 6 metr\u00f3w. To ogromne przemieszczenie ska\u0142 natychmiastowo zmieni\u0142o lokaln\u0105 grawitacj\u0119.<\/p>\n<p>Nie jest to niczym niezwyk\u0142ym. Mapy sporz\u0105dzone na podstawie danych satelitarnych pokazuj\u0105, \u017ce si\u0142a grawitacji r\u00f3\u017cni si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od miejsca. Jedn\u0105 z przyczyn tego zjawiska jest obr\u00f3t Ziemi. Gdy planeta si\u0119 obraca, w okolicy r\u00f3wnika tworzy si\u0119 wybrzuszenie. Poniewa\u017c Ziemia jest o 42 km szersza w okolicy r\u00f3wnika, si\u0142a grawitacji jest tam s\u0142absza ni\u017c na biegunach.<\/p>\n<p>Wp\u0142yw na to maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wysokie g\u00f3ry, g\u0142\u0119bokie rowy oceaniczne oraz r\u00f3\u017cne rodzaje ska\u0142 znajduj\u0105cych si\u0119 we wn\u0119trzu Ziemi. Nawet p\u0142ywy, pr\u0105dy oceaniczne i topnienie pokrywy lodowej powoduj\u0105 wahania warto\u015bci przyspieszenia grawitacyjnego.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\" data-width=\"1240\" data-credit=\"AOES Medialab\" data-detail-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2004\/03\/Artist_s_impression_of_GOCE2\" data-licence=\"ESA Standard Licence\" data-licence-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Terms_and_conditions_of_use_of_images_and_videos_available_on_the_esa_website\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\" src=\"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2004\/03\/artist_s_impression_of_goce2\/17878219-2-eng-GB\/Artist_s_impression_of_GOCE.jpg\" alt=\"Artist&#x27;s impression of GOCE\"><figcaption>Wizualizacja satelity GOCE autorstwa artysty<\/figcaption><\/figure>\n<p>Obecnie takie niewielkie zmiany grawitacji s\u0105 trudne do zmierzenia, ale sytuacja ta ulegnie zmianie wraz z przysz\u0142orocznym wystrzeleniem satelity GOCE (Gravity Field and Ocean Circulation Explorer) nale\u017c\u0105cego do ESA.<\/p>\n<p>Ten czu\u0142y statek kosmiczny b\u0119dzie bardzo szczeg\u00f3\u0142owo bada\u0142 grawitacj\u0119. Przelatuj\u0105c nad obszarami o silniejszym i s\u0142abszym przyci\u0105ganiu grawitacyjnym, statek b\u0119dzie podskakiwa\u0142 w g\u00f3r\u0119 i w d\u00f3\u0142, a jego przyrz\u0105dy b\u0119d\u0105 rejestrowa\u0107 zmiany pola grawitacyjnego wzd\u0142u\u017c jego trasy.<\/p>\n<p>Dzi\u0119ki temu naukowcy b\u0119d\u0105 mogli zmierzy\u0107, jaka ilo\u015b\u0107 materia\u0142u ulega przemieszczeniu \u2013 czy to nagle, na przyk\u0142ad podczas trz\u0119sienia ziemi, czy te\u017c stopniowo, jak w przypadku topniej\u0105cej pokrywy lodowej. Dane te pomog\u0105 nawet w wykryciu zmian w cyrkulacji oceanicznej zwi\u0105zanych ze zmianami klimatu.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>According to a new ESA study, the Sumatran earthquake of 26 December 2004 not only devastated a huge area, but it slightly altered the gravity of that area. When the [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2005\/04\/ers-2_composite_highlighting_tsunami_damage3\/17891576-2-eng-GB\/ERS-2_composite_highlighting_tsunami_damage.jpg","esa_banner_description":"ERS-2 composite highlighting tsunami damage","esa_banner_credit":"ESA","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2005\/04\/ERS-2_composite_highlighting_tsunami_damage3","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[42,10,59],"tags":[],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-877","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-earth","category-learn","category-natural-disasters"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=877"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/877\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4715,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/877\/revisions\/4715"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=877"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=877"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=877"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=877"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=877"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=877"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=877"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}