{"id":867,"date":"2011-04-26T08:48:00","date_gmt":"2011-04-26T06:48:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/esa_astronaut_to_launch_on_dark_matter_mission\/"},"modified":"2026-10-08T00:33:10","modified_gmt":"2026-10-07T22:33:10","slug":"esa_astronaut_to_launch_on_dark_matter_mission","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/esa_astronaut_to_launch_on_dark_matter_mission\/","title":{"rendered":"Astronauta ESA wyruszy w misj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z ciemn\u0105 materi\u0105"},"content":{"rendered":"
\n

Rozejrzyj si\u0119. Wydaje si\u0119 oczywiste, \u017ce wszystko sk\u0142ada si\u0119 z cia\u0142 sta\u0142ych, cieczy i gaz\u00f3w. Jednak twoje oczy ci\u0119 myl\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 Wszech\u015bwiata nie sk\u0142ada si\u0119 ze zwyk\u0142ej materii. Wydaje si\u0119 natomiast, \u017ce w znacznej mierze sk\u0142ada si\u0119 z tajemniczej ciemnej materii i jeszcze bardziej tajemniczej ciemnej energii. Aby dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o tym niewidzialnym Wszech\u015bwiecie, na Mi\u0119dzynarodow\u0105 Stacj\u0119 Kosmiczn\u0105 (ISS) wkr\u00f3tce zostanie dostarczony nowy, pot\u0119\u017cny instrument znany jako Spektrometr Magnetyczny Alpha (AMS-02).<\/p>\n<\/div>\n

Modu\u0142 AMS-02 zostanie przetransportowany na stacj\u0119 pod koniec kwietnia, podczas ostatniego lotu promu kosmicznego \u201eEndeavour\u201d. Na pok\u0142adzie znajd\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c astronauta ESA Roberto Vittori oraz pi\u0119ciu cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi. Roberto jest pierwszym astronaut\u0105 ESA, kt\u00f3ry trzykrotnie polecia\u0142 na stacj\u0119. B\u0119dzie on r\u00f3wnie\u017c ostatnim Europejczykiem \u2013 i ostatni\u0105 osob\u0105 spoza Stan\u00f3w Zjednoczonych \u2013 kt\u00f3ra poleci promem kosmicznym.<\/p>\n

Jednym z jego zada\u0144 b\u0119dzie wykorzystanie ramienia robotycznego statku Endeavour do wyj\u0119cia detektora cz\u0105stek AMS-02 z \u0142adowni i zamontowania go na Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). To wa\u017c\u0105ce siedem ton urz\u0105dzenie b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107 przez co najmniej trzy lata. B\u0119dzie mierzy\u0107, co si\u0119 dzieje, gdy cz\u0105stki o wysokiej energii, znane jako promienie kosmiczne, docieraj\u0105 z odleg\u0142ych galaktyk. Wszelkie dziwne cz\u0105stki powsta\u0142e w wyniku zderze\u0144 tych promieni kosmicznych mog\u0105 stanowi\u0107 dow\u00f3d na istnienie antymaterii lub ciemnej materii.<\/p>\n

Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce podczas Wielkiego Wybuchu powsta\u0142y r\u00f3wne ilo\u015bci materii i antymaterii, jednak antymateria wydaje si\u0119 by\u0107 nieobecna we wsp\u00f3\u0142czesnym Wszech\u015bwiecie. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce ciemna materia wyst\u0119puje znacznie cz\u0119\u015bciej ni\u017c zwyk\u0142a materia, ale jak dot\u0105d nie uda\u0142o si\u0119 jej bezpo\u015brednio wykry\u0107. Nazwa \u2018DAMA\u2019, nadana misji Roberto Vittoriego, odzwierciedla te poszukiwania ciemnej materii.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Look around. It seems obvious that everything is made of solids, liquids and gases. However, your eyes are being deceived. Most of the Universe is not made of ordinary matter. […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2007\/05\/the_ring_of_dark_matter2\/17893833-2-eng-GB\/The_ring_of_dark_matter.jpg","esa_banner_description":"","esa_banner_credit":"NASA, ESA, M. Jee and H. Ford (Johns Hopkins University)","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2007\/05\/The_ring_of_dark_matter2","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[26],"tags":[],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-867","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/867","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=867"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/867\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2010,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/867\/revisions\/2010"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=867"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=867"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=867"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=867"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=867"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=867"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=867"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}