{"id":833,"date":"2004-12-02T15:29:00","date_gmt":"2004-12-02T14:29:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/speech_science_and_spying\/"},"modified":"2026-10-08T00:32:47","modified_gmt":"2026-10-07T22:32:47","slug":"speech_science_and_spying","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/speech_science_and_spying\/","title":{"rendered":"Mowa, nauka i szpiegostwo"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>W ci\u0105gu ostatnich 40 lat satelity sta\u0142y si\u0119 coraz bardziej wydajne i zdolne do pe\u0142nienia wielu r\u00f3\u017cnych funkcji.<\/p>\n<\/div>\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 satelit\u00f3w wyniesionych przez europejsk\u0105 rakiet\u0119 Ariane-5 s\u0142u\u017cy do cel\u00f3w telekomunikacyjnych \u2013 telewizji, radia cyfrowego, internetu, transmisji wideo i telefonii. Ich w\u0142a\u015bcicielami s\u0105 zazwyczaj du\u017ce mi\u0119dzynarodowe przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pozosta\u0142ych statk\u00f3w kosmicznych nale\u017cy do rz\u0105d\u00f3w i agencji kosmicznych, takich jak ESA. Wiele z nich s\u0142u\u017cy do prowadzenia bada\u0144 naukowych.<\/p>\n<p>W ci\u0105gu ostatnich 25 lat sondy kosmiczne ESA przelecia\u0142y obok komety Halleya, wesz\u0142y na orbit\u0119 wok\u00f3\u0142 Ksi\u0119\u017cyca, Wenus i Marsa oraz bada\u0142y odleg\u0142y Wszech\u015bwiat. W 2005 roku sonda Huygens wyl\u0105dowa\u0142a na Tytanie, ksi\u0119\u017cycu Saturna. W 2014 roku Rosetta stanie si\u0119 pierwszym statkiem kosmicznym, kt\u00f3ry wejdzie na orbit\u0119 komety i wyl\u0105duje sond\u0105 na jej powierzchni.<\/p>\n<p>Sonda SOHO oraz cztery statki kosmiczne z programu Cluster pozwoli\u0142y nam zrozumie\u0107, jak dzia\u0142a S\u0142o\u0144ce i jaki ma wp\u0142yw na nasz\u0105 planet\u0119. Satelity ERS i Envisat zbada\u0142y wszystkie aspekty Ziemi \u2013 od czap lodowych i ocean\u00f3w po warstw\u0119 ozonow\u0105 i zagospodarowanie terenu.<\/p>\n<p>W 2009 roku zapocz\u0105tkowano now\u0105 seri\u0119 misji Earth Explorer. Satelity takie jak GOCE, SMOS i Cryosat pozwol\u0105 nam lepiej zrozumie\u0107 planet\u0119 Ziemi\u0119 oraz wp\u0142yw dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka na \u015brodowisko naturalne. Wkr\u00f3tce zostan\u0105 wystrzelone satelity z rodziny Sentinel, kt\u00f3rych zadaniem b\u0119dzie bardzo szczeg\u00f3\u0142owe badanie l\u0105d\u00f3w i ocean\u00f3w.<br \/>Satelity meteorologiczne Meteosat zmieni\u0142y nasze codzienne \u017cycie. W ci\u0105gu najbli\u017cszych kilku lat Europa wy\u015ble w kosmos \u2018konstelacj\u0119\u2019 30 satelit\u00f3w o nazwie Galileo, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 do nawigacji i precyzyjnego okre\u015blania po\u0142o\u017cenia w dowolnym miejscu na Ziemi.<br \/>Stany Zjednoczone, Rosja i niekt\u00f3re kraje europejskie r\u00f3wnie\u017c posiadaj\u0105 satelity wojskowe. S\u0105 one wykorzystywane przez si\u0142y zbrojne do \u0142\u0105czno\u015bci, ostrzegania przed wystrzeleniem rakiet oraz \u015bledzenia ruch\u00f3w si\u0142 wroga.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Over the last 40 years, satellites have become increasingly powerful and able to perform many different roles. Most of the spacecraft launched by Europe\u2019s Ariane-5 rocket are used for telecommunications [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2003\/10\/soho_image_28_october_20032\/17904083-2-eng-GB\/SOHO_image_28_October_2003.jpg","esa_banner_description":"SOHO image, 28 October 2003","esa_banner_credit":"ESA","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2003\/10\/SOHO_image_28_October_20032","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[10,44,40],"tags":[2],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-833","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-learn","category-spacecraft","category-technology","tag-background-article"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=833"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/833\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1976,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/833\/revisions\/1976"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=833"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=833"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=833"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=833"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=833"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=833"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=833"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}