{"id":818,"date":"2004-12-03T09:53:00","date_gmt":"2004-12-03T08:53:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/shapeshifting_metals\/"},"modified":"2026-10-08T00:32:38","modified_gmt":"2026-10-07T22:32:38","slug":"shapeshifting_metals","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/shapeshifting_metals\/","title":{"rendered":"Metale zmieniaj\u0105ce kszta\u0142t"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>Czy boisz si\u0119 wizyt u dentysty? Czy chcia\u0142by\u015b, \u017ceby istnia\u0142 \u0142atwiejszy spos\u00f3b na uzyskanie idealnego u\u015bmiechu?<\/p>\n<\/div>\n<p>Badania kosmiczne przyczyniaj\u0105 si\u0119 do zmniejszenia liczby wizyt u dentysty dzi\u0119ki wprowadzeniu stop\u00f3w z pami\u0119ci\u0105 kszta\u0142tu (SMA). Te \u2018inteligentne\u2019 metale maj\u0105 niezwyk\u0142\u0105 zdolno\u015b\u0107 \u2018zapami\u0119tywania\u2019 r\u00f3\u017cnych pozycji.<\/p>\n<p>Podobnie jak gumka, po rozci\u0105gni\u0119ciu lub zgi\u0119ciu powracaj\u0105 do swojego pierwotnego kszta\u0142tu. Je\u015bli zostan\u0105 wygi\u0119te w nowy kszta\u0142t, to pod wp\u0142ywem ciep\u0142a powracaj\u0105 do stanu, w jakim by\u0142y wcze\u015bniej.<\/p>\n<p>W ramach europejskiego programu kosmicznego opracowano te stopy do zastosowania w automatycznych prze\u0142\u0105cznikach. Wkr\u00f3tce jednak znalaz\u0142y one wiele innych zastosowa\u0144, w tym w leczeniu z\u0142ama\u0144 ko\u015bci.<\/p>\n<p>Zszywki wykonane z wygi\u0119tego drutu SMA s\u0105 umieszczane w poprzek z\u0142amania. Ciep\u0142o cia\u0142a powoduje nast\u0119pnie zamkni\u0119cie si\u0119 zszywek, co prowadzi do zbli\u017cenia ko\u015bci.<\/p>\n<p>Nie tylko zamykaj\u0105 z\u0142amanie, ale tak\u017ce wzmacniaj\u0105 ko\u015b\u0107, dop\u00f3ki nie zro\u015bnie si\u0119 ona ca\u0142kowicie. W ten sam spos\u00f3b mo\u017cna je wykorzysta\u0107 do kontrolowania ruchu z\u0119b\u00f3w.<\/p>\n<p>Oko\u0142o jedna czwarta wszystkich dzieci musi zg\u0142asza\u0107 si\u0119 do dentysty w celu poprawy ustawienia z\u0119b\u00f3w. Dzi\u0119ki zastosowaniu aparat\u00f3w SMA mo\u017cna obecnie delikatnie, ale szybko zamkn\u0105\u0107 luki mi\u0119dzy z\u0119bami lub je wyprostowa\u0107. Oznacza to mniejszy b\u00f3l i mniej wizyt w gabinecie stomatologicznym.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do you dread going to the dentist? Do you wish there was an easier way to obtain that perfect smile? Space research is helping to cut back on visits to [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2004\/12\/dentist_22\/17900050-2-eng-GB\/dentist_2.jpg","esa_banner_description":"","esa_banner_credit":"AP Photo\/Chuck Burton","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2004\/12\/dentist_22","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[10,54,40],"tags":[2],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-818","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-learn","category-space-technologies-on-earth","category-technology","tag-background-article"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/818","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=818"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/818\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1961,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/818\/revisions\/1961"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=818"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=818"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=818"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=818"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=818"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=818"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=818"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=818"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=818"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=818"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}