{"id":704,"date":"2012-10-15T08:03:00","date_gmt":"2012-10-15T06:03:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/testing_mars_and_moon_soil_for_radiation_shelters\/"},"modified":"2026-10-08T00:31:19","modified_gmt":"2026-10-07T22:31:19","slug":"testing_mars_and_moon_soil_for_radiation_shelters","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/testing_mars_and_moon_soil_for_radiation_shelters\/","title":{"rendered":"Badanie pr\u00f3bek gleby z Marsa i Ksi\u0119\u017cyca pod k\u0105tem schron\u00f3w przeciwradiacyjnych"},"content":{"rendered":"
\n

Jednym z najwi\u0119kszych zagro\u017ce\u0144 dla zdrowia astronaut\u00f3w jest promieniowanie kosmiczne. Cz\u0105stki o wysokiej energii przemieszczaj\u0105ce si\u0119 w przestrzeni kosmicznej z pr\u0119dko\u015bci\u0105 blisk\u0105 pr\u0119dko\u015bci \u015bwiat\u0142a mog\u0105 powodowa\u0107 powa\u017cne uszkodzenia kom\u00f3rek organizmu, co znacznie zwi\u0119ksza ryzyko zachorowania na raka. Aby ustali\u0107, jak najlepiej chroni\u0107 cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi przed tym bombardowaniem, ESA wsp\u00f3\u0142pracuje z o\u015brodkiem w Niemczech nad testowaniem r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w os\u0142on, w tym gleby ksi\u0119\u017cycowej i marsja\u0144skiej.<\/p>\n<\/div>\n

Przestrze\u0144 kosmiczna jest wype\u0142niona cz\u0105stkami na\u0142adowanymi, co oznacza, \u017ce astronauci s\u0105 oficjalnie klasyfikowani jako pracownicy nara\u017ceni na promieniowanie. Niekt\u00f3re z tych cz\u0105stek pochodz\u0105 z intensywnych, ale kr\u00f3tkotrwa\u0142ych burz s\u0142onecznych. Inne, znane jako promienie kosmiczne, powstaj\u0105 w umieraj\u0105cych gwiazdach w odleg\u0142ych galaktykach.<\/p>\n

\"Steve
Steve Bowen i Al Drew pracuj\u0105cy na zewn\u0105trz Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS)<\/figcaption><\/figure>\n

Obecnie promieniowanie kosmiczne nie stanowi wi\u0119kszego problemu, poniewa\u017c Mi\u0119dzynarodowa Stacja Kosmiczna kr\u0105\u017cy w obr\u0119bie pola magnetycznego Ziemi. Pole to pe\u0142ni rol\u0119 os\u0142ony chroni\u0105cej przed wi\u0119kszo\u015bci\u0105 promieniowania kosmicznego. Jednak za\u0142ogi udaj\u0105ce si\u0119 na Ksi\u0119\u017cyc i Marsa b\u0119d\u0105 znacznie bardziej nara\u017cone na dzia\u0142anie wysokoenergetycznego promieniowania kosmicznego, dlatego konieczne b\u0119dzie zastosowanie specjalnej os\u0142ony.<\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 ESA wykorzystuje akcelerator cz\u0105stek GSI w Darmstadt w Niemczech do testowania potencjalnych materia\u0142\u00f3w os\u0142onowych. Testowane materia\u0142y to mi\u0119dzy innymi aluminium, woda, tworzywo polietylenowe, struktury wielowarstwowe oraz materia\u0142y symuluj\u0105ce sk\u0142ad Ksi\u0119\u017cyca i Marsa.<\/p>\n

G\u0119stsze i grubsze os\u0142ony przeciwpromieniowe nie zawsze s\u0105 lepszym rozwi\u0105zaniem. Promienie kosmiczne uderzaj\u0105ce w metalowe os\u0142ony mog\u0105 powodowa\u0107 deszcz cz\u0105stek wt\u00f3rnych, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 nawet bardziej szkodliwe. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, l\u017cejsze materia\u0142y, takie jak woda i tworzywa sztuczne, zapewniaj\u0105 lepsz\u0105 ochron\u0119. Nowe materia\u0142y bogate w wod\u00f3r, opracowane przez firm\u0119 z Wielkiej Brytanii, jak dot\u0105d wydaj\u0105 si\u0119 bardzo obiecuj\u0105ce.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

One of the greatest threats to the health of astronauts is space radiation. Energetic particles travelling through space at close to the speed of light can cause major damage to […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2012\/10\/future_deep_space_base2\/17882400-2-eng-GB\/Future_deep_space_base.png","esa_banner_description":"Future deep space base","esa_banner_credit":"NASA","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2012\/10\/Future_deep_space_base2","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[10,13,63],"tags":[],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-704","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-learn","category-life-in-space","category-living-in-space"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=704"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/704\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4639,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/704\/revisions\/4639"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=704"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=704"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=704"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=704"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=704"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=704"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=704"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}