{"id":587,"date":"2005-06-10T13:09:00","date_gmt":"2005-06-10T11:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/meals_for_martians\/"},"modified":"2026-10-08T00:29:57","modified_gmt":"2026-10-07T22:29:57","slug":"meals_for_martians","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/meals_for_martians\/","title":{"rendered":"Posi\u0142ki dla Marsjan"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>Wystarczy rozejrze\u0107 si\u0119 po dowolnym supermarkecie, by dostrzec tysi\u0105ce r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w \u017cywno\u015bci. Typowa kawiarnia lub restauracja mo\u017ce mie\u0107 w menu kilkana\u015bcie lub nawet wi\u0119cej pozycji. Ale co b\u0119d\u0105 je\u015b\u0107 pierwsi astronauci, kt\u00f3rzy wyl\u0105duj\u0105 na Marsie?<\/p>\n<\/div>\n<p>Aby odpowiedzie\u0107 na to pytanie, ESA poprosi\u0142a francuskich szef\u00f3w kuchni z firm GEM i Alain Ducasse Formation (ADF) o stworzenie posi\u0142k\u00f3w na Marsie. Ich zadaniem by\u0142o przygotowanie smacznych potraw przy u\u017cyciu jedynie kilku sk\u0142adnik\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna uprawia\u0107 w szklarniach oddalonych od Ziemi.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-natural\" data-width=\"400\" data-credit=\"ADF \u2013 Alain Ducasse Formation\" data-detail-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2005\/06\/Spirulina_gnocchis2\" data-licence=\"ESA Standard Licence\" data-licence-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Terms_and_conditions_of_use_of_images_and_videos_available_on_the_esa_website\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\" src=\"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2005\/06\/spirulina_gnocchis2\/18250434-2-eng-GB\/Spirulina_gnocchis.jpg\" alt=\"Spirulina gnocchis\"><figcaption>Gnocchi ze spirulin\u0105<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wymy\u015blili 11 niesamowitych przepis\u00f3w, w tym \u2018Chleb marsja\u0144ski z d\u017cemem z zielonych pomidor\u00f3w\u2019, \u2018Gnocchi ze spirulin\u0105\u2019 oraz \u2018Mille-feuille z ziemniak\u00f3w i pomidor\u00f3w\u2019.<\/p>\n<p>\u201cPo intensywnej pracy uda\u0142o nam si\u0119 w ko\u0144cu stworzy\u0107 zdrowe, smaczne i \u015bwie\u017ce dania, co stanowi spe\u0142nienie wielkiego wyzwania\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Armand Arnal, szef kuchni, kt\u00f3ry opracowa\u0142 te przepisy.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-natural\" data-width=\"400\" data-credit=\"ADF \u2013 Alain Ducasse Formation\" data-detail-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2005\/06\/Potato_and_tomato_mille-feuilles2\" data-licence=\"ESA Standard Licence\" data-licence-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Terms_and_conditions_of_use_of_images_and_videos_available_on_the_esa_website\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\" src=\"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2005\/06\/potato_and_tomato_mille-feuilles2\/17883805-2-eng-GB\/Potato_and_tomato_mille-feuilles.jpg\" alt=\"Potato and tomato mille-feuilles\"><figcaption>Mille-feuilles z ziemniakami i pomidorami<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dziewi\u0119\u0107 podstawowych sk\u0142adnik\u00f3w Armanda to: ry\u017c, cebula, pomidory, soja, ziemniaki, sa\u0142ata, szpinak, pszenica i spirulina. Wszystkie te sk\u0142adniki s\u0105 dobrze znane, z wyj\u0105tkiem spiruliny \u2013 rodzaju niebiesko-zielonych wodorost\u00f3w, kt\u00f3re zawieraj\u0105 du\u017co bia\u0142ka, wapnia, w\u0119glowodan\u00f3w i witamin \u2013 stanowi\u0105ce idealny pokarm dla astronaut\u00f3w pracuj\u0105cych w ekstremalnych warunkach.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-natural\" data-width=\"400\" data-credit=\"ADF - Alain Ducasse Formation\" data-detail-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2005\/06\/Martian_bread_and_green_tomato_jam2\" data-licence=\"ESA Standard Licence\" data-licence-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Terms_and_conditions_of_use_of_images_and_videos_available_on_the_esa_website\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\" src=\"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2005\/06\/martian_bread_and_green_tomato_jam2\/17879809-2-eng-GB\/Martian_bread_and_green_tomato_jam.jpg\" alt=\"Martian bread and green tomato jam\"><figcaption>Chleb marsja\u0144ski i d\u017cem z zielonych pomidor\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dziewi\u0119\u0107 ro\u015blin spo\u017cywczych musia\u0142o stanowi\u0107 co najmniej 40% (dwie pi\u0105te) ostatecznej receptury. Reszt\u0119 mog\u0142y stanowi\u0107 dodatkowe warzywa, zio\u0142a, olej, mas\u0142o, s\u00f3l i inne przyprawy przywiezione z Ziemi.<\/p>\n<p>\u201cDlaczego 40%? Dzi\u0119ki temu ro\u015bliny b\u0119d\u0105 w stanie wytworzy\u0107 wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 powietrza i wody, aby ludzie mogli \u017cy\u0107\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Christophe Lasseur z ESA. \u201cPotrzebny nam tlen i wod\u0119 otrzymujemy \u2018za darmo\u2019\u201d.\u201d<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Look around any supermarket and you will see thousands of different types of food. A typical caf\u00e9 or restaurant may have a dozen or more items on the menu. But [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2005\/06\/chefs_creating_space_food2\/17891168-2-eng-GB\/Chefs_creating_space_food.jpg","esa_banner_description":"Chefs creating space food","esa_banner_credit":"ADF - Alain Ducasse Formation","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2005\/06\/Chefs_creating_space_food2","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[10,13,63],"tags":[2],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-587","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-learn","category-life-in-space","category-living-in-space","tag-background-article"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/587","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=587"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/587\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4565,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/587\/revisions\/4565"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=587"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=587"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=587"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=587"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=587"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=587"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=587"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}