{"id":410,"date":"2018-03-20T13:49:00","date_gmt":"2018-03-20T12:49:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/astronauts_get_a_breath_of_fresh_air\/"},"modified":"2026-10-08T00:27:51","modified_gmt":"2026-10-07T22:27:51","slug":"astronauts_get_a_breath_of_fresh_air","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/astronauts_get_a_breath_of_fresh_air\/","title":{"rendered":"Astronauci mog\u0105 odetchn\u0105\u0107 \u015bwie\u017cym powietrzem"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>Astronauci mieszkaj\u0105cy na pok\u0142adzie Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej potrzebuj\u0105 do prze\u017cycia tego samego, co my: jedzenia, wody do picia i tlenu do oddychania. Zaopatrzenie to dostarczane jest z Ziemi za pomoc\u0105 statk\u00f3w transportowych. Wyobra\u017a sobie jednak, \u017ce jeste\u015b astronaut\u0105 na pok\u0142adzie przysz\u0142ego statku kosmicznego, podr\u00f3\u017cuj\u0105cym na odleg\u0142\u0105 planet\u0119. B\u0119dziesz zbyt daleko od Ziemi, by otrzymywa\u0107 jakiekolwiek zapasy. Jak zdob\u0119dziesz to, czego potrzebujesz, by prze\u017cy\u0107? Aby pom\u00f3c w rozwi\u0105zaniu tego wyzwania, naukowcy prowadz\u0105 obecnie eksperyment maj\u0105cy na celu wytworzenie tlenu na Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej.<\/p>\n<\/div>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\" data-width=\"6480\" data-credit=\"ESA-M. Cowan,\tCC BY-SA 3.0 IGO\" data-detail-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2018\/03\/Cosmic_farming\" data-licence=\"CC BY-SA 3.0 IGO or ESA Standard Licence\" data-licence-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Terms_and_conditions_of_use_of_images_and_videos_available_on_the_esa_website\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\" src=\"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2018\/03\/cosmic_farming\/17869265-2-eng-GB\/Cosmic_farming.jpg\" alt=\"Cosmic farming\"><figcaption>Rolnictwo kosmiczne<\/figcaption><\/figure>\n<p>Czy wiesz, \u017ce kiedy ludzie oddychaj\u0105, wdychaj\u0105 tlen i wydalaj\u0105 dwutlenek w\u0119gla? Ro\u015bliny dzia\u0142aj\u0105 odwrotnie: przekszta\u0142caj\u0105c \u015bwiat\u0142o w energi\u0119 (proces zwany fotosyntez\u0105), pobieraj\u0105 dwutlenek w\u0119gla i wydzielaj\u0105 tlen. Dlatego obecno\u015b\u0107 ro\u015blin w kosmosie mog\u0142aby stanowi\u0107 \u015bwietny spos\u00f3b na recykling powietrza dla astronaut\u00f3w. Celem eksperymentu naukowc\u00f3w jest ustalenie, czy fotosynteza przebiega w warunkach niewa\u017cko\u015bci w kosmosie tak samo, jak na Ziemi.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\" data-width=\"5312\" data-credit=\"SCK-CEN\" data-detail-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2018\/03\/Spirulina\" data-licence=\"ESA Standard Licence\" data-licence-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Terms_and_conditions_of_use_of_images_and_videos_available_on_the_esa_website\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\" src=\"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2018\/03\/spirulina\/17885027-2-eng-GB\/Spirulina.jpg\" alt=\"Spirulina\"><figcaption>Spirulina<\/figcaption><\/figure>\n<p>Specjalny rodzaj bakterii o nazwie Arthrospira, kt\u00f3ra przeprowadza fotosyntez\u0119 podobnie jak ro\u015bliny, zosta\u0142 przewieziony do laboratorium \u201eColumbus\u201d nale\u017c\u0105cego do ESA na Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej. Nast\u0119pnie umieszczono j\u0105 w urz\u0105dzeniu zwanym fotobioreaktorem, czyli cylindrze o du\u017cym nat\u0119\u017ceniu \u015bwiat\u0142a. Arthrospira poch\u0142ania dwutlenek w\u0119gla wydychany przez astronaut\u00f3w i przekszta\u0142ca go w tlen. Dodatkow\u0105 zalet\u0105 jest to, \u017ce Arthrospir\u0119 mo\u017cna \u0142atwo przetworzy\u0107 na tak zwan\u0105 spirulin\u0119, kt\u00f3ra jest bardzo po\u017cywna i mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 jako po\u017cywienie dla astronaut\u00f3w!<\/p>\n<p>Najwa\u017cniejsze pytanie brzmi teraz: czy przebywanie w kosmosie wp\u0142ywa na skuteczno\u015b\u0107 ro\u015blin w wytwarzaniu tlenu? Czy stan niewa\u017cko\u015bci pomaga im dzia\u0142a\u0107 wydajniej, czy te\u017c powoduje dziwne skutki uboczne? Czy promieniowanie kosmiczne sprzyja temu procesowi, czy te\u017c mu szkodzi? Wkr\u00f3tce poznamy odpowied\u017a.<\/p>\n<p>By\u0107 mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci zostaniesz astronaut\u0105 podr\u00f3\u017cuj\u0105cym na inn\u0105 planet\u0119, oddychaj\u0105cym powietrzem oczyszczonym przez ro\u015bliny!<\/p>\n<p><b>Ciekawostka:<\/b> Naukowcy maj\u0105 nadziej\u0119 stworzy\u0107 urz\u0105dzenia, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 przetwarza\u0107 mocz astronaut\u00f3w na wod\u0119, kt\u00f3r\u0105 b\u0119d\u0105 mogli nast\u0119pnie pi\u0107!<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Astronauts living on-board the International Space Station need the same things that we do to survive: food to eat, water to drink, and oxygen to breathe. These supplies are delivered [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2018\/03\/arthrospira_microalgae\/17879736-2-eng-GB\/Arthrospira_microalgae.jpg","esa_banner_description":"Arthrospira microalgae","esa_banner_credit":"SCK-CEN","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2018\/03\/Arthrospira_microalgae","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[26],"tags":[],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-410","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/410","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=410"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/410\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4452,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/410\/revisions\/4452"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=410"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=410"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=410"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=410"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=410"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=410"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=410"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=410"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}