{"id":385,"date":"2018-05-24T12:21:00","date_gmt":"2018-05-24T10:21:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/a_space_ant_fires_its_lasers\/"},"modified":"2026-10-08T00:27:34","modified_gmt":"2026-10-07T22:27:34","slug":"a_space_ant_fires_its_lasers","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/a_space_ant_fires_its_lasers\/","title":{"rendered":"Kosmiczna mr\u00f3wka strzela z laser\u00f3w!"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>\u201cMr\u00f3wki w kosmosie\u201d mo\u017ce brzmie\u0107 jak tytu\u0142 filmu science fiction, ale astronomowie znaj\u0105 jedn\u0105 kosmiczn\u0105 mr\u00f3wk\u0119 \u2013 Mg\u0142awic\u0119 Mr\u00f3wk\u0119! Wygl\u0105daj\u0105ca nieco jak owad Mg\u0142awica Mr\u00f3wka jest w rzeczywisto\u015bci ogromnym skupiskiem gazu i py\u0142u, znajduj\u0105cym si\u0119 w niesamowitej odleg\u0142o\u015bci 8000 lat \u015bwietlnych od Ziemi. Zwykle, aby dobrze przyjrze\u0107 si\u0119 mr\u00f3wce, u\u017cywa si\u0119 lupy, ale w tym przypadku zdecydowanie potrzebny jest teleskop.<\/p>\n<\/div>\n<p>Astronomowie wiedzieli ju\u017c, \u017ce Mg\u0142awica Mr\u00f3wka by\u0142a niegdy\u015b gwiazd\u0105, by\u0107 mo\u017ce nieco podobn\u0105 do naszego S\u0142o\u0144ca, ale by\u0142a bardzo stara i wyczerpa\u0142a swoje zapasy wodoru. Zewn\u0119trzne warstwy gwiazdy zosta\u0142y wyrzucone, co doprowadzi\u0142o do powstania kszta\u0142tu Mg\u0142awicy Mr\u00f3wki, jaki widzimy z Ziemi, a w jej centrum pozosta\u0142a bia\u0142a kar\u0142owata gwiazda.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\" data-width=\"4288\" data-credit=\"ESA\" data-detail-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2018\/05\/Herschel\" data-licence=\"ESA Standard Licence\" data-licence-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Terms_and_conditions_of_use_of_images_and_videos_available_on_the_esa_website\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\" src=\"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2018\/05\/herschel\/18248437-2-eng-GB\/Herschel.jpg\" alt=\"Herschel\"><figcaption>Herschel<\/figcaption><\/figure>\n<p>Astronomowie przeanalizowali teraz zdj\u0119cia Mg\u0142awicy Mr\u00f3wki wykonane przez kosmiczne obserwatorium Herschel nale\u017c\u0105ce do ESA. To specjalistyczne urz\u0105dzenie nie rejestruje \u015bwiat\u0142a, kt\u00f3re naturalnie dostrzegaj\u0105 nasze oczy, lecz inny rodzaj promieniowania \u2013 tzw. podczerwie\u0144. Odkryli co\u015b, czego nikt si\u0119 nie spodziewa\u0142: lasery!<\/p>\n<p>\u201cLasery w kosmosie\u201d \u2013 to brzmi jak tytu\u0142 filmu science fiction, ale takie zjawiska naprawd\u0119 maj\u0105 miejsce! Zjawisko laserowe zaobserwowane w Mg\u0142awicy Mr\u00f3wki ma swoj\u0105 naukow\u0105 nazw\u0119: emisja laserowa linii rekombinacyjnej wodoru. Jest to zjawisko niezwykle rzadkie, kt\u00f3re pomaga nam dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o wewn\u0119trznych obszarach Mg\u0142awicy Mr\u00f3wki.<\/p>\n<p>Astronomowie uwa\u017caj\u0105, \u017ce laser jest wytwarzany przez dysk gazowy znajduj\u0105cy si\u0119 w pobli\u017cu bia\u0142ego kar\u0142a. Zwykle tak blisko bia\u0142ego kar\u0142a nie powinno by\u0107 gazu, wi\u0119c jak si\u0119 tam znalaz\u0142? Jednym z mo\u017cliwych wyja\u015bnie\u0144 jest obecno\u015b\u0107 innej gwiazdy w pobli\u017cu, co oznacza\u0142oby, \u017ce bia\u0142y karze\u0142 jest cz\u0119\u015bci\u0105 uk\u0142adu podw\u00f3jnego. Ta druga gwiazda mog\u0142aby utrzymywa\u0107 dysk gazowy na orbicie wok\u00f3\u0142 bia\u0142ego kar\u0142a i generowa\u0107 promieniowanie laserowe.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\" data-width=\"8101\" data-credit=\"ESA\" data-detail-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2018\/05\/Stellar_evolution\" data-licence=\"ESA Standard Licence\" data-licence-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Terms_and_conditions_of_use_of_images_and_videos_available_on_the_esa_website\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\" src=\"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2018\/05\/stellar_evolution\/17877849-2-eng-GB\/Stellar_evolution.jpg\" alt=\"Stellar evolution\"><figcaption>Ewolucja gwiazd<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wi\u0119c teraz ju\u017c wiemy, \u017ce w kosmosie naprawd\u0119 jest mr\u00f3wka, kt\u00f3ra strzela laserami \u2013 w pewnym sensie! By\u0107 mo\u017ce pewnego dnia powstanie o tym film\u2026<\/p>\n<p><b>Ciekawostka:<\/b> Odkrywca Mg\u0142awicy Mr\u00f3wki, Donald Menzel, by\u0142 r\u00f3wnie\u017c pierwszym astronomem, kt\u00f3ry wysun\u0105\u0142 hipotez\u0119, \u017ce mg\u0142awice mog\u0105 wytwarza\u0107 naturalne lasery \u2013 na d\u0142ugo przed tym, zanim dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce Mg\u0142awica Mr\u00f3wki to robi, a nawet zanim naukowcy stworzyli lasery w laboratoriach. Co za zbieg okoliczno\u015bci!<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Ants in space&#8221; might sound like the name of a science fiction film, but astronomers know of one cosmic ant out there \u2013 the Ant Nebula! Looking a bit like [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2018\/05\/ant_nebula2\/17892612-2-eng-GB\/Ant_Nebula.jpg","esa_banner_description":"Ant Nebula","esa_banner_credit":"NASA, ESA and the Hubble Heritage Team (STScI\/AURA)","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2018\/05\/Ant_Nebula2","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[26],"tags":[],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-385","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/385","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=385"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/385\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4432,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/385\/revisions\/4432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=385"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=385"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=385"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=385"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=385"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=385"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=385"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}