{"id":376,"date":"2018-07-10T12:48:00","date_gmt":"2018-07-10T10:48:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/lost_in_space\/"},"modified":"2026-10-08T00:27:27","modified_gmt":"2026-10-07T22:27:27","slug":"lost_in_space","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/lost_in_space\/","title":{"rendered":"Zagubiony w kosmosie!"},"content":{"rendered":"
\n

Nasze m\u00f3zgi to niesamowite, z\u0142o\u017cone narz\u0105dy. Miliony lat ewolucji uczyni\u0142y z nich mistrz\u00f3w wielozadaniowo\u015bci, pozwalaj\u0105c nam wykonywa\u0107 r\u00f3\u017cne czynno\u015bci jednocze\u015bnie. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce idziesz na spacer i jednocze\u015bnie postanawiasz wys\u0142a\u0107 znajomemu SMS-a. Brzmi to prosto, ale tw\u00f3j m\u00f3zg musi kontrolowa\u0107 cia\u0142o, aby\u015b m\u00f3g\u0142 i\u015b\u0107; wiedzie\u0107, gdzie si\u0119 znajdujesz; zapobiega\u0107 upadkom; obs\u0142ugiwa\u0107 telefon; napisa\u0107 wiadomo\u015b\u0107; i robi\u0107 wiele innych rzeczy!<\/p>\n<\/div>\n

Jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych nasze m\u00f3zgi tak dobrze radz\u0105 sobie z wielozadaniowo\u015bci\u0105, jest to, \u017ce wykorzystuj\u0105 one cz\u0119\u015bci naszego cia\u0142a, zwane \u0142\u0105cznie uk\u0142adem przedsionkowym. Jest to ca\u0142y zestaw zmys\u0142\u00f3w i narz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re pomagaj\u0105 nam wykonywa\u0107 z\u0142o\u017cone zadania \u2013 takie jak chodzenie i pisanie SMS-\u00f3w! Na przyk\u0142ad nasze ucho wewn\u0119trzne jest cz\u0119\u015bci\u0105 uk\u0142adu przedsionkowego. Przekazuje ono do m\u00f3zgu informacje, kt\u00f3re pomagaj\u0105 nam utrzyma\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 i kontrolowa\u0107 nasze cia\u0142a, dzi\u0119ki czemu nie kr\u0119ci nam si\u0119 w g\u0142owie i nie upadamy. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce stan niewa\u017cko\u015bci w przestrzeni kosmicznej dezorientuje nasz uk\u0142ad przedsionkowy!<\/p>\n

\"Find
Zorientuj si\u0119 w stanie niewa\u017cko\u015bci<\/figcaption><\/figure>\n

Grupa wolontariuszy odby\u0142a lot specjalnym samolotem o nazwie Zero-G. Dzi\u0119ki wykonywaniu okre\u015blonych manewr\u00f3w wznoszenia i nurkowania pasa\u017cerowie na pok\u0142adzie do\u015bwiadczaj\u0105 swobodnego spadania, kt\u00f3re przypomina stan niewa\u017cko\u015bci. Samolot Zero-G mo\u017ce zapewni\u0107 pasa\u017cerom stan niewa\u017cko\u015bci przez 20 sekund, po czym musi ponownie wznie\u015b\u0107 si\u0119 w g\u00f3r\u0119, ale to wystarczaj\u0105co du\u017co czasu, by przeprowadzi\u0107 eksperymenty naukowe!<\/p>\n

Wolontariusze na pok\u0142adzie samolotu Zero-G otrzymali gogle wirtualnej rzeczywisto\u015bci, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mieli wra\u017cenie, jakby znajdowali si\u0119 w labiryncie. Podczas 20-sekundowych sesji niewa\u017cko\u015bci musieli przedrze\u0107 si\u0119 przez labirynt, aby znale\u017a\u0107 z\u0142ot\u0105 monet\u0119. Wolontariuszom przysz\u0142o to znacznie trudniej w stanie niewa\u017cko\u015bci ni\u017c na ziemi!<\/p>\n

Eksperyment m\u00f3g\u0142 by\u0107 zabawny, ale budzi powa\u017cne obawy. Uczestnicy eksperymentu do\u015bwiadczyli dezorientacji uk\u0142adu przedsionkowego spowodowanej brakiem grawitacji, co ma miejsce r\u00f3wnie\u017c w przypadku astronaut\u00f3w przebywaj\u0105cych w przestrzeni kosmicznej. Je\u015bli wy\u015blemy ludzi w d\u0142ugie podr\u00f3\u017ce na inne planety, b\u0119d\u0105 oni przez d\u0142ugi czas pozostawa\u0107 w stanie niewa\u017cko\u015bci. Utrudni im to wykonywanie takich zada\u0144, jak dokowanie statk\u00f3w kosmicznych, sterowanie ramionami robotycznymi oraz po prostu orientowanie si\u0119 w nowych miejscach.<\/p>\n

\"Spider
Zmys\u0142y paj\u0105ka<\/figcaption><\/figure>\n

Gogle do wirtualnej rzeczywisto\u015bci zostan\u0105 wys\u0142ane na Mi\u0119dzynarodow\u0105 Stacj\u0119 Kosmiczn\u0105, aby przebywaj\u0105cy tam astronauci mogli kontynuowa\u0107 eksperyment. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce im wi\u0119ksze do\u015bwiadczenie ma dana osoba w zakresie przebywania w stanie niewa\u017cko\u015bci, tym lepiej radzi sobie jej uk\u0142ad przedsionkowy. Jak my\u015blisz, jakie b\u0119d\u0105 wyniki? Czy do\u015bwiadczeni astronauci zdo\u0142aj\u0105 znale\u017a\u0107 z\u0142ot\u0105 monet\u0119 w rekordowo kr\u00f3tkim czasie?<\/p>\n

Ciekawostka:<\/b> Badania te mog\u0105 pom\u00f3c osobom na Ziemi cierpi\u0105cym na takie schorzenia jak choroba Alzheimera.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Our brains are amazing, complex organs. Millions of years of evolution have turned them into masters of multitasking, allowing us to do different things at the same time. Say you’re […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2018\/07\/cognition_experiment_during_parabolic_flight\/18248215-2-eng-GB\/Cognition_experiment_during_parabolic_flight.jpg","esa_banner_description":"Cognition experiment during parabolic flight","esa_banner_credit":"Novespace","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2018\/07\/Cognition_experiment_during_parabolic_flight","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[26],"tags":[],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-376","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=376"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4423,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/376\/revisions\/4423"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=376"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=376"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=376"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=376"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=376"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=376"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=376"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}