{"id":371,"date":"2018-08-23T13:06:00","date_gmt":"2018-08-23T11:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/de_l_eau_liquide_a_ete_trouvee_sur_mars\/"},"modified":"2026-10-08T00:27:24","modified_gmt":"2026-10-07T22:27:24","slug":"de_l_eau_liquide_a_ete_trouvee_sur_mars","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/de_l_eau_liquide_a_ete_trouvee_sur_mars\/","title":{"rendered":"Na Marsie odkryto wod\u0119 w stanie ciek\u0142ym!"},"content":{"rendered":"
\n

Sonda kosmiczna \u201eMars Express\u201d dokona\u0142a w\u0142a\u015bnie niesamowitego odkrycia: wykry\u0142a \u015blady wody w stanie ciek\u0142ym na Czerwonej Planecie! Chocia\u017c spo\u0142eczno\u015b\u0107 naukowa od wielu lat poszukuje wody na Marsie, odkrycie to mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 niezwykle istotne.<\/p>\n<\/div>\n

W odleg\u0142ej przesz\u0142o\u015bci znaczna cz\u0119\u015b\u0107 powierzchni Marsa by\u0142a pokryta oceanami, rzekami i jeziorami. Mo\u017cemy to dzi\u015b zaobserwowa\u0107, poniewa\u017c na Marsie znajduj\u0105 si\u0119 ogromne wyschni\u0119te doliny, kt\u00f3re wielokrotnie fotografowa\u0142y r\u00f3\u017cne sondy kosmiczne. Ponadto kilka l\u0105downik\u00f3w i \u0142azik\u00f3w badawczych odkry\u0142o tam dawne minera\u0142y, kt\u00f3re mog\u0105 powstawa\u0107 wy\u0142\u0105cznie w wodzie w stanie ciek\u0142ym.<\/p>\n

\"Mars
Sonda Mars Express wykry\u0142a wod\u0119 ukryt\u0105 pod po\u0142udniowym biegunem Marsa<\/figcaption><\/figure>\n

Mimo wszystko woda ta nie mog\u0142a pozostawa\u0107 w stanie ciek\u0142ym w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Klimat Marsa ostatecznie uleg\u0142 zmianie i \u2013 mimo \u017ce sonda Mars Express wykry\u0142a wcze\u015bniej zamarzni\u0119t\u0105 wod\u0119 na czapach polarnych Czerwonej Planety \u2013 obecno\u015b\u0107 wody w stanie ciek\u0142ym na powierzchni Marsa jest dzi\u015b nie do pomy\u015blenia. Naukowcy postanowili wi\u0119c zbada\u0107 marsja\u0144skie pod\u0142o\u017ce! W tym celu wykorzystali instrument MARSIS na pok\u0142adzie sondy Mars Express \u2013 zaawansowany radar marsja\u0144ski, kt\u00f3ry pozwala bada\u0107 podpowierzchni\u0119 i jonosfer\u0119 Czerwonej Planety. MARSIS to \u00abradar penetruj\u0105cy grunt\u00bb, co oznacza, \u017ce mo\u017ce wysy\u0142a\u0107 impulsy radarowe z orbity na powierzchni\u0119 Marsa. Rejestruj\u0105c czas i intensywno\u015b\u0107 fal odbitych z powrotem do nadajnika na orbicie, zespo\u0142y naukowe mog\u0105 pr\u00f3bowa\u0107 zrozumie\u0107, co znajduje si\u0119 pod powierzchni\u0105. To ca\u0142kiem pomys\u0142owe rozwi\u0105zanie!<\/p>\n

Badanie oparte na danych zebranych przez MARSIS pozwoli\u0142o na dokonanie odkrycia, na kt\u00f3re od dawna czekano. Po\u0142udniowa czapa polarna Marsa sk\u0142ada si\u0119 z licznych warstw lodu i py\u0142u o g\u0142\u0119boko\u015bci 1,5 km na obszarze o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 200 km. Szczeg\u00f3lnie jasne odbicie radarowe o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 20 km, znajduj\u0105ce si\u0119 pod tymi warstwami osad\u00f3w, zwr\u00f3ci\u0142o uwag\u0119 naukowc\u00f3w. Naukowcy szacuj\u0105, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 du\u017ce jezioro zawieraj\u0105ce wod\u0119 w stanie ciek\u0142ym!<\/p>\n

\"Perspective
Widok perspektywiczny na Libya Montes<\/figcaption><\/figure>\n

Na Ziemi niekt\u00f3re formy \u017cycia mikrobiologicznego rozwijaj\u0105 si\u0119 w ka\u0142u\u017cach wody, w kt\u00f3rych panuj\u0105 warunki nieodpowiednie dla \u017cycia ludzkiego. Czy w tej marsja\u0144skiej wodzie mog\u0105 \u017cy\u0107 mikroskopijne stworzenia? Pod powierzchni\u0105 Marsa prawdopodobnie znajduj\u0105 si\u0119 inne jeziora i zbiorniki wodne. Jakie sekrety mog\u0105 one skrywa\u0107?<\/p>\n

Wed\u0142ug Dmitrija Titova, jednego z naukowc\u00f3w uczestnicz\u0105cych w projekcie Mars Express: \u00abTo fascynuj\u0105ce odkrycie stanowi historyczny prze\u0142om naukowy, kt\u00f3ry pomo\u017ce nam zrozumie\u0107 ewolucj\u0119 Marsa, a tak\u017ce histori\u0119 wody na tej planecie i jej potencjaln\u0105 zdolno\u015b\u0107 do podtrzymywania \u017cycia\u00bb.\u00bb<\/p>\n

Czy chcieliby\u015bcie zbada\u0107 podziemia Marsa? Jak s\u0105dzicie, co mogliby\u015bmy tam znale\u017a\u0107?<\/p>\n

Czy wiedzieli\u015bcie o tym?<\/b> Sonda Mars Express kr\u0105\u017cy po orbicie wok\u00f3\u0142 Czerwonej Planety ju\u017c od 15 lat!<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

La sonde spatiale Mars Express vient de faire une incroyable d\u00e9couverte : elle a d\u00e9tect\u00e9 des signes d\u2019eau \u00e0 l\u2019\u00e9tat liquide sur la Plan\u00e8te rouge ! Alors que la communaut\u00e9 […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2018\/08\/mars_express\/17883547-2-eng-GB\/Mars_Express.jpg","esa_banner_description":"Mars Express","esa_banner_credit":"ESA\/ATG medialab; Mars: ESA\/DLR\/FU Berlin, CC BY-SA 3.0 IGO","esa_banner_licence":"CC BY-SA 3.0 IGO or ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2018\/08\/Mars_Express","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[26],"tags":[],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-371","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/371","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=371"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/371\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4419,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/371\/revisions\/4419"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=371"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=371"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=371"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=371"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=371"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=371"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=371"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}