{"id":365,"date":"2018-10-25T10:36:00","date_gmt":"2018-10-25T08:36:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/how_to_build_a_house_on_the_moon\/"},"modified":"2026-10-08T00:27:19","modified_gmt":"2026-10-07T22:27:19","slug":"how_to_build_a_house_on_the_moon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/how_to_build_a_house_on_the_moon\/","title":{"rendered":"Jak zbudowa\u0107 dom \u2013 na Ksi\u0119\u017cycu!"},"content":{"rendered":"
\n

By\u0107 mo\u017ce pewnego dnia astronauci powr\u00f3c\u0105 na Ksi\u0119\u017cyc \u2014 nie tylko na kr\u00f3tki pobyt, ale aby tam mieszka\u0107 i pracowa\u0107 przez miesi\u0105ce, a nawet lata! To marzenie wielu naukowc\u00f3w z agencji kosmicznych, takich jak ESA. Aby zrealizowa\u0107 to marzenie, trzeba pokona\u0107 wiele wyzwa\u0144. Jednym z nich jest pytanie: z czego mo\u017cna zbudowa\u0107 baz\u0119 ksi\u0119\u017cycow\u0105?<\/p>\n<\/div>\n

Mogliby\u015bmy sprowadzi\u0107 z Ziemi materia\u0142y, takie jak metal czy ceg\u0142a, ale transport sprz\u0119tu na Ksi\u0119\u017cyc z naszej planety jest bardzo kosztowny. By\u0142oby lepiej, gdyby\u015bmy mogli zbudowa\u0107 nasz\u0105 baz\u0119 ksi\u0119\u017cycow\u0105 z zasob\u00f3w, kt\u00f3re ju\u017c tam s\u0105.<\/p>\n

Powierzchnia Ksi\u0119\u017cyca pokryta jest drobnym, szorstkim, szarym py\u0142em. Materia\u0142 ten wyst\u0119puje wsz\u0119dzie, wi\u0119c warto eksperymentowa\u0107 z metodami przekszta\u0142cania go w ceg\u0142y i inne materia\u0142y budowlane! \u201cKsi\u0119\u017cycowe ceg\u0142y b\u0119d\u0105 wykonane z py\u0142u\u201d \u2013 m\u00f3wi Aidan Cowley, doradca naukowy ESA i ekspert ds. py\u0142u ksi\u0119\u017cycowego. \u201cMo\u017cna z niego tworzy\u0107 solidne bloki do budowy dr\u00f3g i platform startowych lub schronie\u0144, kt\u00f3re chroni\u0105 astronaut\u00f3w przed surowym \u015brodowiskiem ksi\u0119\u017cycowym\u201d.\u201d<\/p>\n<\/p>\n

Dowiedz si\u0119, jak py\u0142 ksi\u0119\u017cycowy mo\u017cna przekszta\u0142ci\u0107 w u\u017cyteczny surowiec! Prawa autorskie: ESA \u2013 Europejska Agencja Kosmiczna.<\/i><\/p>\n

Jest jednak pewien problem: na Ziemi nie dysponujemy wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015bci\u0105 gleby ksi\u0119\u017cycowej, by sprawdzi\u0107 t\u0119 hipotez\u0119. Powr\u00f3t na Ksi\u0119\u017cyc w celu zebrania wi\u0119kszej ilo\u015bci materia\u0142u by\u0142by bardzo trudny! Naukowcy z ESA uwa\u017caj\u0105, \u017ce mo\u017ce istnie\u0107 lepsze rozwi\u0105zanie. Py\u0142 ksi\u0119\u017cycowy jest do\u015b\u0107 podobny do py\u0142u powsta\u0142ego dawno temu w wyniku erupcji wulkanicznych. Oko\u0142o 45 milion\u00f3w lat temu w regionie wok\u00f3\u0142 Kolonii w Niemczech mia\u0142y miejsce erupcje wulkaniczne. Badacze odkryli, \u017ce py\u0142 wulkaniczny z tego obszaru dobrze odpowiada sk\u0142adowi py\u0142u ksi\u0119\u017cycowego. A co najwa\u017cniejsze, jest go pod dostatkiem, wi\u0119c mo\u017cna go \u0142atwo zebra\u0107 i wykorzysta\u0107 do eksperyment\u00f3w! Ten substytut prawdziwego py\u0142u ksi\u0119\u017cycowego nosi nazw\u0119 EAC-1, od pobliskiego Europejskiego Centrum Astronaut\u00f3w (European Astronaut Centre), zwanego w skr\u00f3cie EAC, gdzie pracuj\u0105 naukowcy.<\/p>\n

\"The
Wyzwaniem by\u0142o opracowanie misji maj\u0105cej na celu prowadzenie bada\u0144 naukowych na Ksi\u0119\u017cycu<\/figcaption><\/figure>\n

Dotychczasowe wyniki s\u0105 bardzo obiecuj\u0105ce. Wygl\u0105da na to, \u017ce astronauci mogliby zbiera\u0107 py\u0142 ksi\u0119\u017cycowy na Ksi\u0119\u017cycu, a specjalna drukarka 3D mog\u0142aby przekszta\u0142ci\u0107 go w materia\u0142y budowlane! W ten spos\u00f3b mogliby\u015bmy budowa\u0107 domy, laboratoria, warsztaty i wszystko inne, czego by\u015bmy potrzebowali.<\/p>\n

Trzeba jednak przeprowadzi\u0107 dalsze badania. Prawdziwy py\u0142 ksi\u0119\u017cycowy jest nieustannie nara\u017cony na promieniowanie s\u0142oneczne, co powoduje jego na\u0142adowanie elektryczne i zmian\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Gleba wulkaniczna EAC-1 nie przesz\u0142a tego procesu, poniewa\u017c pochodzi z naszej planety i jest chroniona przez atmosfer\u0119 ziemsk\u0105. Zatem zebranie nienaruszonych pr\u00f3bek py\u0142u z powierzchni Ksi\u0119\u017cyca z pewno\u015bci\u0105 by\u0142oby przydatne do sprawdzenia, czy prawdziwy py\u0142 ksi\u0119\u017cycowy, kt\u00f3ry by\u0142 nara\u017cony na promieniowanie, nadal nadaje si\u0119 do wykorzystania w budownictwie.<\/p>\n

Czy chcia\u0142by\u015b mieszka\u0107 w bazie na Ksi\u0119\u017cycu zbudowanej z ksi\u0119\u017cycowego py\u0142u? Jakie by\u0142yby wed\u0142ug Ciebie zalety takiego rozwi\u0105zania? A jakie wady?<\/p>\n

Ciekawostka:<\/b> Py\u0142 ksi\u0119\u017cycowy sk\u0142ada si\u0119 z tlenu 40%. Gdyby uda\u0142o si\u0119 go uwolni\u0107, m\u00f3g\u0142by stanowi\u0107 doskona\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142o powietrza do oddychania dla astronaut\u00f3w!<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

One day, astronauts may return to the Moon — not just for a short stay, but to live and work for months or even years! This is the dream of […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2018\/10\/3d-printed_lunar_base_design\/17891946-2-eng-GB\/3D-printed_lunar_base_design.jpg","esa_banner_description":"3D-printed lunar base design","esa_banner_credit":"ESA\/Foster & Partners","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2018\/10\/3D-printed_lunar_base_design","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[10,13,63],"tags":[],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-365","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-learn","category-life-in-space","category-living-in-space"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=365"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4413,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/365\/revisions\/4413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=365"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=365"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=365"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=365"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=365"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=365"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=365"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}