{"id":311,"date":"2011-01-25T15:14:00","date_gmt":"2011-01-25T14:14:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/satellites\/"},"modified":"2026-10-08T00:26:43","modified_gmt":"2026-10-07T22:26:43","slug":"satellites","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/satellites\/","title":{"rendered":"Satelity"},"content":{"rendered":"
\n

W astronomii satelita to obiekt kr\u0105\u017c\u0105cy wok\u00f3\u0142 planety. W naszym Uk\u0142adzie S\u0142onecznym znajduje si\u0119 kilkaset naturalnych satelit\u00f3w, czyli ksi\u0119\u017cyc\u00f3w. Od 1957 roku wystrzelono r\u00f3wnie\u017c tysi\u0105ce sztucznych (stworzonych przez cz\u0142owieka) satelit\u00f3w. Maj\u0105 one wiele r\u00f3\u017cnych zastosowa\u0144, w tym robienie zdj\u0119\u0107 S\u0142o\u0144ca, Ziemi i innych planet oraz obserwowanie g\u0142\u0119bokiego kosmosu \u2013 czarnych dziur, odleg\u0142ych gwiazd i galaktyk. Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c satelity komunikacyjne, satelity meteorologiczne oraz Mi\u0119dzynarodowa Stacja Kosmiczna.<\/p>\n<\/div>\n

Pierwszy sztuczny satelita, Sputnik 1, zosta\u0142 wystrzelony w 1957 roku. By\u0142 to bardzo prosty urz\u0105dzenie. By\u0142a to ma\u0142a aluminiowa kula, wielko\u015bci pi\u0142ki pla\u017cowej, wyposa\u017cona w cztery d\u0142ugie anteny i zasilana bateriami. Wewn\u0105trz Sputnika znajdowa\u0142y si\u0119 nadajniki radiowe, kt\u00f3re wysy\u0142a\u0142y charakterystyczny sygna\u0142 \u201ebip, bip\u201d, s\u0142yszalny na ca\u0142ym \u015bwiecie. Wystrzelenie tego ma\u0142ego i prostego satelity zapocz\u0105tkowa\u0142o er\u0119 kosmiczn\u0105.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesne satelity s\u0105 znacznie bardziej skomplikowane. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 satelit\u00f3w projektuje si\u0119 tak, aby by\u0142y jak najsolidniejsze i jak najl\u017cejsze. Buduje si\u0119 je wed\u0142ug tego samego podstawowego modelu. Platforma zwana \u201ebusem\u201d zawiera wszystkie g\u0142\u00f3wne systemy, w tym akumulatory, komputer i silniki manewrowe. Do platformy tej przymocowane s\u0105 anteny, panele s\u0142oneczne oraz instrumenty u\u017cytkowe (takie jak kamery, teleskopy i sprz\u0119t komunikacyjny).<\/p>\n

Satelity musz\u0105 same zapewnia\u0107 sobie zasilanie. Zazwyczaj odbywa si\u0119 to za pomoc\u0105 du\u017cych paneli s\u0142onecznych (skrzyde\u0142) pokrytych czu\u0142ymi na \u015bwiat\u0142o ogniwami s\u0142onecznymi. Panele maj\u0105 wiele metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci i podczas startu musz\u0105 by\u0107 z\u0142o\u017cone. Ogniwa s\u0142oneczne dostarczaj\u0105 kilka kilowat\u00f3w mocy, cho\u0107 wraz z up\u0142ywem czasu ich wydajno\u015b\u0107 spada. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 paneli mo\u017cna obraca\u0107 tak, aby zbiera\u0142y jak najwi\u0119cej \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego. Gdy satelita znajdzie si\u0119 w cieniu, czerpie energi\u0119 z akumulator\u00f3w.<\/p>\n

Strona satelity zwr\u00f3cona w stron\u0119 S\u0142o\u0144ca bardzo si\u0119 nagrzewa, podczas gdy strona pozostaj\u0105ca w cieniu staje si\u0119 bardzo zimna. Stanowi to problem, poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 urz\u0105dze\u0144 satelitarnych jest wra\u017cliwa na ekstremalne temperatury \u2013 zar\u00f3wno wysokie, jak i niskie. Do metod ochrony przyrz\u0105d\u00f3w nale\u017c\u0105 mi\u0119dzy innymi stosowanie warstwowych koc\u00f3w przypominaj\u0105cych foli\u0119 aluminiow\u0105, kt\u00f3re zatrzymuj\u0105 ciep\u0142o, oraz montowanie radiator\u00f3w w celu odprowadzania ciep\u0142a z urz\u0105dze\u0144 elektrycznych.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In astronomy, a satellite is an object that orbits (goes around) a planet. There are several hundred natural satellites, or moons, in our Solar System. Thousands of artificial (human-made) satellites […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2002\/02\/esa_s_artemis_satellite2\/17863937-3-eng-GB\/ESA_s_Artemis_satellite.jpg","esa_banner_description":"","esa_banner_credit":"ESA\/J.Huart","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2002\/02\/ESA_s_Artemis_satellite2","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[10,54,40],"tags":[2],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-311","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-learn","category-space-technologies-on-earth","category-technology","tag-background-article"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=311"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/311\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1454,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/311\/revisions\/1454"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=311"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=311"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=311"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=311"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=311"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=311"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=311"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}