{"id":309,"date":"2019-01-22T09:44:55","date_gmt":"2019-01-22T08:44:55","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/the_mystery_of_the_lunar_lights\/"},"modified":"2026-10-08T00:26:41","modified_gmt":"2026-10-07T22:26:41","slug":"the_mystery_of_the_lunar_lights","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/the_mystery_of_the_lunar_lights\/","title":{"rendered":"Tajemnica ksi\u0119\u017cycowych \u015bwiate\u0142"},"content":{"rendered":"
\n

Od tysi\u0119cy lat pojawiaj\u0105 si\u0119 doniesienia o ludziach, kt\u00f3rzy widzieli jasne b\u0142yski na Ksi\u0119\u017cycu. Czym one mog\u0105 by\u0107? Dziwnymi \u015bwiat\u0142ami w atmosferze ziemskiej? Dowodem na obecno\u015b\u0107 obcych? A mo\u017ce wszyscy ci ludzie si\u0119 mylili? Projekt ESA o nazwie NELIOTA obserwuje te b\u0142yski, a jego wyniki s\u0105 fascynuj\u0105ce!<\/p>\n<\/div>\n

Skr\u00f3t NELIOTA oznacza \u201eNear-Earth Object Lunar Impacts and Optical TrAnsients\u201d (uderzenia obiekt\u00f3w bliskich Ziemi w Ksi\u0119\u017cyc i przej\u015bciowe zjawiska optyczne). Projekt wykorzystuje du\u017cy teleskop obs\u0142ugiwany przez Narodowe Obserwatorium w Atenach, wyposa\u017cony w specjaln\u0105 kamer\u0119, kt\u00f3ra bardzo szybko wykonuje wiele zdj\u0119\u0107. Korzystaj\u0105c z tego sprz\u0119tu, naukowcy z projektu NELIOTA obserwuj\u0105 Ksi\u0119\u017cyc i rejestruj\u0105 dane. Zauwa\u017cyli wiele takich dziwnych b\u0142ysk\u00f3w na Ksi\u0119\u017cycu \u2013 \u015brednio jeden co kilka godzin! Czym wi\u0119c one s\u0105?<\/p>\n

W przestrzeni kosmicznej znajduje si\u0119 mn\u00f3stwo drobnych fragment\u00f3w ska\u0142 i innych materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re czasami uderzaj\u0105 w planet\u0119 lub ksi\u0119\u017cyc. Kiedy dzieje si\u0119 to na Ziemi, cz\u0119sto spalaj\u0105 si\u0119 one w naszej atmosferze, tworz\u0105c zjawisko, kt\u00f3re nazywamy meteorem (czasami nazywanym potocznie \u201cpadaj\u0105c\u0105 gwiazd\u0105\u201d). Jednak nasz Ksi\u0119\u017cyc nie ma atmosfery, wi\u0119c kiedy uderzaj\u0105 w niego drobne ska\u0142y, rozbijaj\u0105 si\u0119 o powierzchni\u0119 i powoduj\u0105 kr\u00f3tki b\u0142ysk!<\/p>\n

\"Locations
Lokalizacje b\u0142ysk\u00f3w uderze\u0144 na Ksi\u0119\u017cycu wykrytych w ramach projektu NELIOTA<\/figcaption><\/figure>\n

Pot\u0119\u017cny teleskop i kamera NELIOTA ujawni\u0142y, \u017ce b\u0142yski te s\u0105 do\u015b\u0107 powszechne, cho\u0107 go\u0142ym okiem wida\u0107 tylko te najja\u015bniejsze. Niemniej jednak trudno je zarejestrowa\u0107, poniewa\u017c uderzenia musz\u0105 mie\u0107 miejsce na obszarach Ksi\u0119\u017cyca, kt\u00f3re nie s\u0105 w danej chwili o\u015bwietlone przez S\u0142o\u0144ce. W przeciwnym razie otaczaj\u0105ce je ska\u0142y ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 tak jasne, \u017ce przes\u0142aniaj\u0105 b\u0142ysk. Naukowcy z ESA zarejestrowali dotychczas 55 b\u0142ysk\u00f3w, ale przewiduj\u0105, \u017ce w rzeczywisto\u015bci obserwuj\u0105 jedynie niewielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ca\u0142kowitej liczby, kt\u00f3ra prawdopodobnie wynosi oko\u0142o o\u015bmiu b\u0142ysk\u00f3w na godzin\u0119!\u00a0<\/p>\n

\"The
Obserwatorium Kryoneri \u2013 najwi\u0119ksze na \u015bwiecie \u201eoko\u201d skierowane na Ksi\u0119\u017cyc<\/figcaption><\/figure>\n

Badania te s\u0105 wa\u017cne z wielu powod\u00f3w. Po pierwsze, pomagaj\u0105 nam one dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o Ksi\u0119\u017cycu oraz o tym, dlaczego jego pokryta kraterami powierzchnia wygl\u0105da tak, a nie inaczej. Pozwalaj\u0105 nam one r\u00f3wnie\u017c lepiej zrozumie\u0107, ile obiekt\u00f3w bliskich Ziemi (NEO) \u2013 takich jak drobne ska\u0142y w przestrzeni kosmicznej, asteroidy i komety \u2013 znajduje si\u0119 w kosmicznym s\u0105siedztwie Ziemi. Wi\u0119ksze obiekty NEO mog\u0105 stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla Ziemi w przypadku zderzenia, wi\u0119c im wi\u0119cej mamy informacji, tym lepiej mo\u017cemy si\u0119 przygotowa\u0107 do zapewnienia sobie bezpiecze\u0144stwa. ESA traktuje t\u0119 kwesti\u0119 powa\u017cnie i planuje ambitn\u0105 misj\u0119 o nazwie Hera, kt\u00f3rej celem b\u0119dzie przetestowanie metod pozwalaj\u0105cych na usuni\u0119cie z niebezpiecznej trajektorii asteroid znajduj\u0105cych si\u0119 na kursie kolizyjnym.<\/p>\n

\"Near-Earth
Obiekty bliskie Ziemi<\/figcaption><\/figure>\n

Projekt NELIOTA mia\u0142 wkr\u00f3tce dobiec ko\u0144ca, ale okaza\u0142 si\u0119 tak du\u017cym sukcesem, \u017ce przyznano mu przed\u0142u\u017cenie, dzi\u0119ki czemu eksperyment b\u0119dzie kontynuowany a\u017c do stycznia 2021 roku!<\/p>\n

Ciekawostka: w ramach projektu NELIOTA wykorzystuje si\u0119 teleskop Kryoneri, kt\u00f3ry jest najwi\u0119kszym teleskopem na Ziemi, a jego jedynym zadaniem jest obserwacja Ksi\u0119\u017cyca.<\/i><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

For thousands of years there have been reports of people seeing bright flashes on the Moon. What could they be? Strange lights in Earth\u2019s atmosphere? Evidence of alien visitors? Or […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2018\/12\/lunar_impact_gif\/18933950-1-eng-GB\/Lunar_impact_Gif.gif","esa_banner_description":"Lunar impact Gif","esa_banner_credit":"NELIOTA project","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2018\/12\/Lunar_impact_Gif","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[26],"tags":[],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-309","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=309"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4402,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/309\/revisions\/4402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=309"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=309"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=309"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=309"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=309"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=309"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=309"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}