{"id":195,"date":"2021-12-02T12:44:42","date_gmt":"2021-12-02T11:44:42","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/galaxies\/"},"modified":"2026-10-08T00:25:21","modified_gmt":"2026-10-07T22:25:21","slug":"galaxies","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/galaxies\/","title":{"rendered":"Galaktyki"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>Prawie wszystkie gwiazdy nale\u017c\u0105 do ogromnych zbiorowisk zwanych galaktykami. S\u0142o\u0144ce jest jedn\u0105 z co najmniej 100 miliard\u00f3w gwiazd w naszej galaktyce, Drodze Mlecznej. We Wszech\u015bwiecie znajduj\u0105 si\u0119 miliardy galaktyk.<\/p>\n<\/div>\n<p>Gdziekolwiek spojrzymy na niebo, widzimy galaktyki o r\u00f3\u017cnych kszta\u0142tach i rozmiarach. Niekt\u00f3re z nich maj\u0105 kszta\u0142t spirali, z zakrzywionymi ramionami otaczaj\u0105cymi jasne j\u0105dro centralne.<\/p>\n<p>Niekt\u00f3re maj\u0105 pas gwiazd biegn\u0105cy przez \u015brodek, z ramionami rozchodz\u0105cymi si\u0119 na obu ko\u0144cach. Inne nie maj\u0105 \u017cadnego rozpoznawalnego kszta\u0142tu. Najwi\u0119ksze galaktyki wygl\u0105daj\u0105 jak sp\u0142aszczone kule. Zawieraj\u0105 nawet 10 milion\u00f3w milion\u00f3w gwiazd, ale maj\u0105 bardzo ma\u0142o gazu i py\u0142u. Prawie wszystkie galaktyki maj\u0105 w centrum supermasywn\u0105 czarn\u0105 dziur\u0119.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-natural\" data-width=\"400\" data-credit=\"Brad Whitmore (STScI), and NASA\" data-detail-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2003\/05\/When_galaxies_collide_as_shown_by_Antennae_galaxies2\" data-licence=\"ESA Standard Licence\" data-licence-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Terms_and_conditions_of_use_of_images_and_videos_available_on_the_esa_website\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\" src=\"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2003\/05\/when_galaxies_collide_as_shown_by_antennae_galaxies2\/17882362-2-eng-GB\/When_galaxies_collide_as_shown_by_Antennae_galaxies.jpg\" alt=\"When galaxies collide, as shown by Antennae galaxies\"><figcaption>Kiedy galaktyki zderzaj\u0105 si\u0119, jak pokazuje przyk\u0142ad galaktyk Antennych<\/figcaption><\/figure>\n<p>Galaktyki powsta\u0142y zaledwie kilkaset milion\u00f3w lat po powstaniu Wszech\u015bwiata. W tamtym czasie, oko\u0142o 13 miliard\u00f3w lat temu, galaktyki by\u0142y ma\u0142e i znajdowa\u0142y si\u0119 znacznie bli\u017cej siebie. Zderzenia by\u0142y powszechne. W miar\u0119 jak galaktyki zderza\u0142y si\u0119 ze sob\u0105, powi\u0119ksza\u0142y si\u0119 i zmienia\u0142y sw\u00f3j kszta\u0142t.<\/p>\n<p>Od tamtej pory Wszech\u015bwiat si\u0119 rozszerza. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 galaktyk oddala si\u0119 od siebie z du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, z wyj\u0105tkiem gromad galaktyk, w kt\u00f3rych galaktyki kr\u0105\u017c\u0105 wok\u00f3\u0142 siebie.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nearly all stars belong to gigantic groups known as galaxies. The Sun is one of at least 100 billion stars in our galaxy, the Milky Way. And there are billions [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2003\/04\/spiral_galaxy_ngc_12322\/17874740-2-eng-GB\/Spiral_galaxy_NGC_1232.jpg","esa_banner_description":"Spiral galaxy NGC 1232","esa_banner_credit":"Spaceweek International","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2003\/04\/Spiral_galaxy_NGC_12322","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[10,11,21],"tags":[2],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-195","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-learn","category-our-universe","category-stars-and-galaxies","tag-background-article"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=195"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4351,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195\/revisions\/4351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=195"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=195"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=195"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=195"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=195"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=195"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=195"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}