{"id":1142,"date":"2004-11-19T08:27:00","date_gmt":"2004-11-19T07:27:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/are_we_alone_life_on_earth\/"},"modified":"2026-10-08T00:36:29","modified_gmt":"2026-10-07T22:36:29","slug":"are_we_alone_life_on_earth","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/are_we_alone_life_on_earth\/","title":{"rendered":"\u017bycie na Ziemi"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>Nikt nie wie, jak ani dlaczego powsta\u0142o \u017cycie. Wiemy jednak, \u017ce \u017cycie na Ziemi pojawi\u0142o si\u0119 co najmniej 3,8 miliarda (3 800 000 000) lat temu. W tym czasie m\u0142oda planeta ostyg\u0142a i uformowa\u0142a si\u0119 jej skalista skorupa. Niekt\u00f3rzy naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce \u017cycie powsta\u0142o w skalnym basenie lub w oceanie. Inni s\u0105dz\u0105, \u017ce mog\u0142o ono przyby\u0107 z kosmosu wraz z kometami i asteroidami.<\/p>\n<\/div>\n<p>Z tego, co wiemy, Ziemia jest jedynym miejscem, w kt\u00f3rym wyst\u0119puje \u017cycie. Gdziekolwiek spojrzymy na naszej planecie, bakterie i inne proste formy \u017cycia znalaz\u0142y tu sw\u00f3j dom.<\/p>\n<p>Ro\u015bliny i zwierz\u0119ta potrzebuj\u0105 \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego, aby rosn\u0105\u0107. A\u017c do lat 70. XX wieku naukowcy s\u0105dzili, \u017ce \u017cycie istnieje wy\u0142\u0105cznie w pobli\u017cu powierzchni Ziemi.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-natural\" data-width=\"400\" data-credit=\"ESA\" data-detail-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2003\/12\/Mars_from_5.5_million_km_taken_1_December3\" data-licence=\"ESA Standard Licence\" data-licence-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Terms_and_conditions_of_use_of_images_and_videos_available_on_the_esa_website\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\" src=\"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2003\/12\/mars_from_5.5_million_km_taken_1_december3\/17899273-2-eng-GB\/Mars_from_5.5_million_km_taken_1_December.jpg\" alt=\"Mars from 5.5 million km, taken 1 December\"><figcaption>Mars z odleg\u0142o\u015bci 5,5 mln km, zdj\u0119cie wykonane 1 grudnia<\/figcaption><\/figure>\n<p>Od tamtej pory odkryto bakterie znajduj\u0105ce si\u0119 kilka kilometr\u00f3w pod ziemi\u0105, w litej skale. \u017byj\u0105 one dzi\u0119ki gazom i minera\u0142om zawartym w skale. Bakterie znaleziono r\u00f3wnie\u017c w silnych kwasach, w mro\u017anej Antarktyce oraz w pobli\u017cu gor\u0105cych \u017ar\u00f3de\u0142 w ciemnych g\u0142\u0119binach oceanu. Niekt\u00f3re z nich potrafi\u0105 przetrwa\u0107 nawet w miejscach o wysokim poziomie promieniowania. Dop\u00f3ki dost\u0119pna jest woda, \u017cycie jest w stanie si\u0119 zakorzeni\u0107.<\/p>\n<p>Je\u015bli \u017cycie jest tak trudne, czy mog\u0142oby powsta\u0107 i przetrwa\u0107 na innych \u015bwiatach? Najbardziej prawdopodobnym miejscem w naszym Uk\u0142adzie S\u0142onecznym jest Mars.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>No one knows how or why life began. We do know that life on Earth started at least 3.8 billion (3 800 000 000) years ago. By this time, the [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2001\/07\/life_in_extreme_conditions_on_earth_raises_hopes_for_life_elsewhere_in_the_universe2\/17864454-3-eng-GB\/Life_in_extreme_conditions_on_Earth_raises_hopes_for_life_elsewhere_in_the_universe.jpg","esa_banner_description":"","esa_banner_credit":"ESA","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2001\/07\/Life_in_extreme_conditions_on_Earth_raises_hopes_for_life_elsewhere_in_the_universe2","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[14,10,13],"tags":[2],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-1142","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-are-we-alone","category-learn","category-life-in-space","tag-background-article"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1142"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4868,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1142\/revisions\/4868"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1142"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=1142"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=1142"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=1142"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=1142"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=1142"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=1142"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=1142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}